Nhập rác thải vào Việt Nam: Đua nhau ập về cảng biển

"Việt Nam sẽ trở thành bãi rác thải khi được phép nhập khẩu xe ôtô cũ từ ngày 1.5 tới" - lời cảnh báo trên chưa biết có diễn ra hay không thì ngày 21.3.2006, tại cảng Hải Phòng, 4/46 container của cái gọi là "thiết bị văn phòng đã qua sử dụng" được kiểm tra đã phát hiện ra toàn là rác thải.

Trước đó, năm 2005, hàng trăm ngàn tấn ắcquy chì phế thải cũng đã được phát hiện tại cảng biển này. Lùi về xa hơn là rác nhựa, rác sắt thép đua nhau ập về cảng biển. Rõ ràng việc ngăn chặn rác thải nhập khẩu ồ ạt về Việt Nam chưa có lời giải.

 

Chiều 22.3, ngay sau khi vừa trở về từ Hải Phòng để chứng kiến việc mở container và kiểm tra hàng hoá của 4/46 container nói trên, tiến sĩ Trần Thế Loãn - Trưởng phòng Kiểm soát ô nhiễm- Cục Bảo vệ môi trường - đã có cuộc làm việc với phóng viên báo Lao Động.

- Đã hơn một lần các cơ quan chức năng, mà cụ thể là Bộ Tài nguyên - Môi trường cảnh báo về tác hại của việc nhập khẩu phế thải vào VN, nhưng việc nhập khẩu (NK) không những không giảm, mà còn gia tăng? Ông có thể cho biết nguyên nhân vì sao?

- Theo tôi, mục tiêu cao nhất của các DN là lợi nhuận nên để có lợi nhuận, DN đã bằng mọi cách NK vào trong nước cả những thứ mà DN biết chắc bị cấm. Tuy nhiên, cũng không loại trừ nhiều trường hợp chính các cơ quan chức năng tiếp tay cho DN, như vụ hàng chục ngàn tấn ắcquy chì NK mà báo chí đã lên tiếng gần đây tại cảng Hải Phòng. 

Trước đó, một lãnh đạo địa phương đã đồng ý cho nhập để tăng nguồn thu cho địa phương. Ngay như vụ NK thiết bị văn phòng đã qua sử dụng này cũng vậy. Nếu cố tình vận dụng sai, cho rằng thiết bị văn phòng không cấm nhập thì lẽ đương nhiên, DN vẫn cứ nhập về mà không cần biết hậu quả ra sao.

- Có thể thấy việc thực hiện trên thực tế đang có "vấn đề", chứ không phải chúng ta chưa có quy định cụ thể về việc cấm nhập chất thải?

- Đúng như vậy. Theo Quyết định 2504 của Bộ Thương mại quy định về xuất nhập khẩu hàng hoá và Luật Bảo vệ môi trường năm 1994 quy định là "cấm nhập chất thải". Mà theo định nghĩa của luật: "Những thứ đã bị loại bỏ trong quá trình sản xuất đó là chất thải", do đó, những linh phụ kiện được chất đống, lộn xộn, không rõ nguồn gốc xuất xứ trong các container kể trên chiểu theo quy định không thể nói là còn giá trị sử dụng được. Đây là đống chất thải phải bị loại bỏ và cấm nhập khẩu vào VN.

- Theo Nghị định 138/NĐ-CP (NĐ quy định việc xử phạt hành chính trong lĩnh vực hải quan), thì mức phạt cao nhất là 70 triệu đồng cho loại sai phạm này, theo ông đã đủ sức răn đe các hành vi vi phạm?

 

-         Mức xử phạt theo NĐ 138/NĐ-CP 70 triệu đồng/lần vi phạm là mức phạt cao nhất, nhưng trên thực tế nhiều DN không bị xử phạt ở mức này. Mức xử phạt như trên là tương đối nhẹ, chưa đủ sức răn đe các hành vi vi phạm. Thực tế đã chứng minh, thời gian qua mặc dù đã có nhiều cảnh báo, nhưng bằng cách này, cách khác, DN vẫn nhập rác thải về và được núp dưới nhiều hình thức như nhập phế liệu cho sản xuất, tái chế để tái xuất. Vì vậy, tới đây các cơ quan nhà nước cần có chế tài xử phạt mạnh hơn mới đủ sức răn đe.

- Rõ ràng là cơ chế phối hợp giữa các ngành chức năng cũng còn có "lỗ hổng", chưa nói là nhiều khi còn "trống đánh xuôi, kèn thổi ngược", ông có cho rằng nguyên nhân một phần do chúng ta thiếu nhất quán và buông lỏng kiểm soát, giám sát?

- Đúng là khâu phối hợp giữa các lực lượng đang có vấn đề. Nhưng hiện quy định là lực lượng hải quan làm nhiệm vụ kiểm soát hàng hoá, khi nào có yêu cầu phối hợp Cục Bảo vệ môi trường mới vào cuộc, mà thường là xử lý khi "sự đã rồi" (các lô hàng đã được NK vào VN chứ không cản được các lô hàng phế thải khi chưa vào lãnh thổ), vì vậy hạn chế đáng kể hiệu quả phòng chống, phát sinh chi phí xử lý, tiêu huỷ. Quan điểm của Bộ TNMT cũng như Cục BVMT là chất phế thải đã là hàng cấm thì không có chuyện xin phép, hay phạt cho tồn tại mà phải buộc xuất ra khỏi VN và trả về nước XK.

Hồng Quân thực hiện  (Theo Laodong.com)

Rau Thanh Trì tồn dư nhiều hóa chất độc

Các mẫu rau muống, cần và cải xoong lấy tại thôn Bằng B (Hoàng Liệt, Thanh Trì) chứa nhiều hóa chất bảo vệ thực vật, một số loại bị cấm sử dụng. Riêng chất cholopyrifos trong rau muống vượt chuẩn cho phép gần 20 lần.

Trước sự lo ngại của người dân về độ an toàn của các loại rau trồng ở khu vực Thanh Trì (Hà Nội), một trong những nguồn cung cấp rau chủ yếu cho nội thành, Bộ Y tế đã lấy mẫu rau ở thôn Bằng B, phường Hoàng Liệt, để xét nghiệm. Tiến sĩ Trần Đáng, Cục trưởng Cục An toàn vệ sinh thực phẩm, cho biết, họ đã lấy mẫu rau muống, cần và cải xoong, mỗi loại 3 mẫu bao gồm cả rau mới cắt và rau bán ở cửa hàng. Kết quả kiểm định tại Viện Dinh dưỡng cho thấy, các loại rau trên tồn dư nhiều loại hóa chất bảo vệ thực vật, trong đó có các chất đã bị cấm sử dụng như monitor, BHC, Endrin, Heptachlor. Riêng hàm lượng chất cholopyrifos trong rau muống là 1,97 mg/kg, trong khi tiêu chuẩn cho phép là 0,1 mg/kg rau tươi.

Theo ông Trần Đáng, tình trạng trên cho thấy có hiện tượng lạm dụng hóa chất bảo vệ thực vật trong các hộ trồng rau ở đây. Qua khảo sát, các chuyên gia phát hiện nhiều bao bì đựng hóa chất bảo vệ thực vật ở khu vực trồng rau, trong đó có những loại đã bị cấm hoặc nhãn viết hoàn toàn bằng tiếng Trung Quốc.

"Chính quyền địa phương cần chấn chỉnh việc bán hóa chất bảo vệ thực vật trên địa bàn và hướng dẫn người dân thuốc nào được phép, thuốc nào không. Tôi từng hỏi nhiều người dân và được cho biết là họ trồng rau mấy đời rồi nhưng không biết thuốc nào bị cấm. Họ phun những hóa chất giúp rau mọc lên thật nhanh, tươi non mơn mởn mà không biết rằng sự lạm dụng đó sẽ gây độc cho người dùng" - ông Đáng nói.

Tiến sĩ Trần Đáng cũng lo ngại về nguồn nước tưới cho rau ở khu vực Thanh Trì. Vùng canh tác này nhận nước tưới từ sông Tô Lịch, nơi "tập kết" chất thải công nghiệp, bệnh viện và sinh hoạt chưa hề qua xử lý. Kết quả xét nghiệm kể trên của Bộ Y tế cho thấy, hàm lượng kim loại nặng trong các loại rau đều nằm trong tiêu chuẩn cho phép. Tuy nhiên, kết quả kiểm nghiệm do Viện Môi trường và Phát triển bền vững thực hiện trước đó cho thấy, hàm lượng nhiều kim loại nặng như chì, cadimi, đồng, asen... trong các loại rau ở thôn Bằng B đã vượt mức cho phép nhiều lần.

(Theo VNExepress)

Xử lý nghiêm việc nhập rác thải công nghiệp

. Số container này chia thành 18 lô hàng, được khai  là thiết bị văn phòng đã qua sử dụng, đơn vị đứng tên làm dịch vụ là Công ty TNHH Liên Quốc, địa chỉ tại 169B Lê Thánh Tông, quận Ngô Quyền (TP Hải Phòng), song đến nay vẫn không có chủ hàng nhận. Ðể bảo đảm quản lý Nhà nước về hải quan và các quy định của pháp luật, Cục Hải quan Hải Phòng đã ra quyết định kiểm tra toàn bộ số hàng  nêu trên.

 Trong ngày 21/3, Ðội kiểm soát Hải quan phối hợp các đơn vị chức năng  kiểm tra lô hàng bốn container trong số 46 container nói trên, kết quả đây là khay giấy máy photocopy, máy in kim, máy in laser đã tháo nhiều bộ phận bên trong; bóng hình và máy thu hình, điện thoại cố định... hầu hết đều đã cũ,nhiều chiếc vỏ bị vỡ, giập nát. Sơ bộ, các cơ quan chức năng nhận định, đây là chất thải được loại bỏ từ thiết bị văn phòng đã qua sử dụng.

 Tiếp đó, ngày 22/3, đoàn kiểm tra tiếp tục mở hai container trong lô hàng thì một container chứa bản vi mạch điện tử, còn container kia là máy thu hình nguyên chiếc cỡ lớn (30-45 inh), đều đã qua sử dụng. Trong ngày 23/3, container thứ bảy được kiểm tra, kết quả cũng chỉ là "chất thải từ thiết bị văn phòng". Theo đại diện của Công ty TNHH Liên Quốc, công ty chỉ là đại lý vận tải và giao nhận, không biết chủ hàng là ai, và họ có thể sẽ không đòi được cước phí vận chuyển và phí tổn lưu kho bãi.

 Cục Hải quan Hải Phòng cho biết, công việc kiểm tra và điều tra xác minh vụ việc vẫn tiếp tục, chỉ đến khi hoàn tất việc kiểm tra, làm rõ toàn bộ 46 container nêu trên chứa hàng hóa gì mới có thể xác định được hành vi, đưa ra kết luận và hướng giải quyết cuối cùng. Trước mắt, các đơn vị liên quan đang xúc tiến việc kiểm tra, cố gắng hoàn thành cuối tuần tới. Tùy theo mức độ vi phạm, có thể khởi tố hình sự hoặc xử phạt hành chính ở mức cao nhất.

 Theo Nghị định 138/NÐ-CP, mức phạt cao nhất là 70 triệu đồng/lần vi phạm, thực tế ít doanh nghiệp bị xử phạt ở mức này. Mức xử phạt như trên là tương đối nhẹ, chưa đủ sức răn đe các hành vi vi phạm. Theo một số cơ quan bảo vệ môi trường, Nhà nước cần có chế tài mạnh hơn để xử lý, ngăn ngừa các hành vi vi phạm. Với loại hàng hóa là rác thải công nghiệp, trong mọi trường hợp đều bị buộc tái xuất khỏi lãnh thổ Việt Nam. Nếu như không tìm ra người nhận, các cơ quan chức năng sẽ buộc Công ty TNHH Liên Quốc chịu trách nhiệm liên hệ với chủ hàng phía bên kia để tái xuất trở lại. 

 Ngày 23/3, UBND thành phố Hải Phòng đã có công văn 1496/UBND - MT về xử lý 46 container trên, yêu cầu Cục Hải quan Hải Phòng xác định rõ trách nhiệm của các chủ phương tiện vận chuyển, chủ hàng hoặc đại lý giao hàng đã vận chuyển trái phép chất thải vào nước ta, lập hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính, kiên quyết buộc vận chuyển số chất thải trên quay về nơi xuất phát và hoàn thành trước ngày 20/4, đồng thời, giao Sở Tài nguyên và Môi trường căn cứ thẩm quyền theo quy định chịu trách nhiệm giám sát, đôn đốc việc xử lý.

 QUANG HƯNG (Theo Nhân Dân điện tử)

Kiên quyết không cho số hàng phế thải độc hại lưu trú 
ở cảng Việt Nam

Về phương án tiêu huỷ số hàng ắc quy chì phế thải nói trên của Cục Hải quan Hải Phòng và UBND TP. Hải Phòng, Thứ trưởng Phạm Khôi Nguyên kiên quyết bác bỏ. Bộ TN&MT không bao giờ cho "tạm nhập, tái xuất" mặt hàng độc hại này, đây là một cách làm "lậu", vi phạm nghiêm trọng Luật Môi trường. Bộ TN&MT yêu cầu các Sở TN&MT Hải Phòng và Quảng Ninh truy tìm và giám sát chặt chẽ những container chứa ắcquy chì phế thải "trôi nổi" trong lãnh thổ Việt Nam để đuổi bằng hết ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.

(Việt Hùng – VTV)

Nhiều công trình kiến trúc ảnh hưởng đến cảnh quan
 môi trường sinh thái ven biển

Tại Hội thảo, đã có 12 bản tham luận nhìn nhận, đánh giá hiện trạng cải tạo và phát triển các đô thị biển thời gian qua; phân tích những thế mạnh và các giá trị nổi bật của tài nguyên thiên nhiên bờ biển; từ đó, đi tới sự nhận thức đầy đủ hơn, chuyên nghiệp hơn về tổ chức không gian đô thị biển, về định tính và định hình diện mạo kiến trúc đô thị biển, tổ chức hành lang giao thông ven biển. Các tham luận đã bày tỏ sự quan ngại về tình trạng con người can thiệp làm mất cảnh quan môi trường sinh thái ven biển; những kiến trúc quay lưng ra biển, chiếm lưu không của biển… Đồng thời, những vấn đề về cơ cấu đô thị, hình thái kiến trúc, quản lý phát triển vẫn chưa được khai thác theo đúng giá trị của biển. Các đại biểu dự hội thảo cũng quan tâm tìm hiểu và bàn thảo quanh nhiều vấn đề “nóng” hiện nay của các đô thị biển, trong đó có Quy Nhơn, nhất là việc xây dựng đường ven biển, xử lý ô nhiễm môi trường biển, khai thác dải bờ biển. 

                                                                                                                                                                                                                                                           (Theo Báo Bình Định điện tử)

Đắk Lắk: Cần..150 năm để khôi phục cảnh quan thiên nhiên khu vực thác Thanh Nữ

Con suối Ea Reh chảy qua hai xã Chư M’ga và Ea M’ró (Chư M’ga, Đắc Lắc) rồi chảy về hạ lưu và đổ nước ra sông Sê Rê Pốc. Trên con suối này có một thác nước cao hơn 15 mét với 3 dòng chảy tràn bọt tung tóe trắng xóa trông giồng như làm tóc của người thiếu nữ nên người dân địa phương đặt cho cái tên thật thơ mộng là thác Thanh Nữ. Nơi đây, nước suối trong vắt chảy quanh năm, hơi nước bốc lên như làn khói trắng mát dịu. Phía chân thác có bãi đá tạo nhiều hình thù độc đáo xếp chồng lên nhau trông thật vui mắt; phía trên thác ở hai bên bờ suối chạy dài hơn 2 km là cánh rừng me xanh ngắt uốn lượn theo dạng địa hình tự nhiên, hòa lẫn với cảnh núi rừng hoang sơ làm cho thác nước đẹp hiếm có ở Tây Nguyên.

Thác Thanh Nữ nằm cách không xa thị trấn Quảng Phú, lại có đường đi vào thuận lợi nên nhiều người dân địa phương và du khách thường đến đây để chiêm ngưỡng cảnh đẹp tự nhiên. Ai đã từng đến đây một lần, đều muốn trở lại thăm thắng cảnh để tận hưởng cảnh đẹp nơi đây. Xét thấy thắng cảnh tự nhiên đẹp, có thể cho thu nguồn lợi về du lịch sinh thái và văn hóa, năm 2003, huyện Chư M’ga đã lập bộ hồ sơ gửi về Trung ương đề nghị xin được công nhận thác Thanh Nữ là danh lam thắng cảnh quốc gia. Sau khi xem xét tài liệu về cảnh đẹp của nơi này, năm 2005, Bộ Văn hóa và Thông tin đã cấp bằng chứng nhận thác Thanh Nữ là thắng cảnh du lịch văn hóa quốc gia.

Sau khi được cấp chứng nhận “danh lam thắng cảnh quốc gia“ huyện Chư M’ga đã chuẩn bị mọi điều kiện kêu gọi các nhà đầu tư góp vốn xây dựng nơi đây thành khu du lịch sinh thái, văn hóa. Trước khi tổ chức hội thảo bàn về thu hút vốn đầu tư và kế hoạch xây dựng khu du lịch thác Thanh Nữ, huyện cho người vào khảo sát lại khu danh thắng này. Thật đáng buồn, khi vào thăm lại nơi này, thì con suối Ea Reh trước đây dòng nước trong xanh quang năm chảy đầy nước đã bị khô cạn trơ cả đáy. Những vị trí trước đây được gọi là thác Thanh Nữ thì nay chỉ còn trơ lại những tảng đá to vách đứng nhô ra giữa lòng suối khô cạn. Tại hai bên bờ suối phía thượng lưu trước đây rừng nguyên sinh xanh ngắt, nay đã bị người dân trong vùng “cạo trọc“ để trồng ngô lai, đậu đỗ và cà phê. Hết rừng, suối Ea Reh không còn nước, thác Thanh Nữ thơ mộng cũng biến mất. Hiện nay, cảnh quan nơi đây đã bị xóa nhòa và biến thành vùng đồi trọc nhuốm màu nâu đỏ. Trước đây, cán bộ huyện còn trưng bằng “Chứng nhận danh thắng thác Thanh Nữ“ ở nơi trang trọng với niềm tự hào của huyện nhà. Giờ đây, thác Thanh Nữ không còn và kế hoạch xây dựng khu du lịch văn hóa sinh thái nơi đây cũng bị phá sản. Cũng từ đây, bằng chứng nhận danh thắng thác Thanh Nữ đã được Phòng Tài nguyên và Môi trương huyện Chư M’ga cất kỹ trong tủ như một kỷ vật của địa phương.

Luyến tiếc về một danh thắng cấp quốc gia bị biến mất, một số cán bộ huyện đề xuất ý kiến giải tỏa những hộ dân và phá bỏ những nương rẫy hoa màu hai bên suối để trồng lại rừng, nhằm khôi phục lại danh thắng mà thiên nhiên đã ban tặng này. Tuy nhiên, theo ý kiến của các nhà khoa học thì, muốn trồng lại rừng và phục hồi điều kiện sinh thái nơi đây để có danh thắng gần như trước, cũng phải mất thời gian 150 đến 200 năm nữa mới có được. Do vậy, việc phục hồi danh thắng này thật xa vời!.

Nguyễn Tiên Tri (Theo MonreNet)

Hải Phòng: Xử lý vụ nhập khẩu trái phép ắc quy chì đã qua sử dụng - cần chấm dứt "sự đã rồi" !

Việc tiếp tục gia hạn xử lý 39 contenner ắc quy chì phế thải tồn động ở Cảng Hải Phòng đến ngày chót (10/3) theo yêu cầu của UBND thành phố Hải Phòng vẫn chưa trở thành hiện thực.

Theo tin từ Cục Hải quan Hải Phòng: đến hôm nay, các doanh nghiệp (DN) mới thực hiện tái xuất trở lại nước xuất khẩu 14 trong số 26 container ắc quy chì phế thải theo dự kiến. Như vậy, vẫn còn 12 container ắc quy chì cần tái xuất đang "yên vị" tại cảng để chờ các chủ hàng đến làm thủ tục xuất đi, đó là chưa kể 13 container ắc quy chì khác được phép xử lý trong nước, nhưng không biết đến bao giờ mới hoàn tất. Rõ ràng, việc "nhập vào" thì dễ, song việc tìm cách "tái xuất" và xử lý hàng trăm tấn ắc quy chì phế thải đang tồn đọng ở cảng Hải Phòng trên thực tế thật không đơn giản và suôn sẻ chút nào cho dù đã 2 lần lỡ hạn ( vào ngày 28/2 và ngày 10/3). Việc làm nghiêm túc này đối với các container ắc quy chì phế thải đã buộc một số DN có "thói quen" kinh doanh hàng phế thải vừa cho tàu cập cảng phải vội "đằng sau quay" để tái xuất ngay trở lại nước xuất khẩu số hàng mang về, không được phép "lên bờ". Cách đây chỉ vài ngày, Hải quan cũng đã buộc một DN vừa nhập khẩu khối lượng lớn thiết bị phế thải phục vụ văn phòng phải tái xuất trở lại ngay, không cho hàng lưu cảng. Việc làm đó là cần thiết.

Tuy nhiên, vẫn phải nhắc lại, việc Hải quan đã cho phép các DN trong nước nhập khẩu và tái xuất sang nước thứ ba hàng trăm nghìn tấn ắc quy chì, thiết bị văn phòng,...phế thải từ năm 2003 đến nay là vi phạm Công ước Basel mà Việt Nam là một thành viên và quy định của Chính phủ về cấm nhập, tái xuất các mặt hàng phế thải, độc hại, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khoẻ con nguời. Thiết nghĩ, các điều quy định có tính pháp lý đó không mới nhưng không rõ vì sao mà các doanh nghiệp và Hải quan đều chưa "thuộc" vẫn cứ cho phép nhập khẩu, kinh doanh các hàng phế thải... Nhiều nguời còn nhớ, cách đây vài năm, trước sự "lên tiếng" mạnh mẽ của báo chí và dư luận, một DN nhập khẩu vào cảng Hải Phòng hơn 5.000 tấn sắt vụn và chất phi kim loại phế thải đã buộc phải tái xuất khỏi cảng sau thời gian "lưu trú" tại bãi.

Thực tế ngày càng khẳng định, trong xu thế hội nhập, mặc dù đất nước còn nghèo, song chúng ta không thể tự biến mình, trước hết là ở các bến cảng cứ trở thành các bãi chứa hàng phế thải "tự giác" của nước ngoài, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng lớn tới sự phát triển bền vững. Thiết tưởng, Hải quan cần phải gương mẫu, rút bài học kinh nghiệm để phấn đấu trở thành người "lính gác" tin cậy của hàng rào xuất, nhập khẩu hàng hoá qua các cửa khẩu; cần thiết phải chủ động ngăn chặn, chấm dứt ngay "sự đã rồi".

Trần Việt (MonreNet)

TP.HCM: Khu tiểu thủ công nghiệp Lê Minh Xuân ô nhiễm nặng

Khu tiểu thủ công nghiệp (TTCN) Lê Minh Xuân có 17 ha tại ấp 1 xã Tân Nhựt (Bình Chánh, TP.HCM) đã tiếp nhận 124 cơ sở sản xuất kinh doanh các sản phẩm nhựa, nhuộm, xi mạ, cơ khí, chế biến thực phẩm, thuốc bảo vệ thực vật... với quy mô vừa và nhỏ từ các quận, huyện Bình Chánh, Bình Tân, Tân Phú, Tân Bình, quận 111...di dời đến. Các doanh nghiệp phải trình phương án bảo vệ môi trường cho Sở TN&MT TP.HCM và UBND huyện Bình Chánh thẩm định trước khi triển khai xây dựng. Thế nhưng, qua kiểm tra, chỉ có 41 cơ sở được Sở TN&MT TP.HCM thẩm định đủ tiêu chuẩn. Hơn 80 doanh nghiệp còn lại chưa xây dựng hệ thống xử lý.

Anh Đào Duy Nghĩa, cán bộ khu tiểu thủ công nghiệp Lê Minh Xuân cho biết, hiện nay hầu hết các doanh nghiệp đã đăng ký kinh doanh nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên chưa mạnh dạn đầu tư hệ thống xử lý nước thải, khí thải, tiếng ồn, khói bụi...mà xả thẳng ra môi trường xung quanh, gây ô nhiễm trầm trọng.