TẢN MẠN VỀ RÁC

NHẬP PHẾ LIỆU: THEO LUẬT THƯƠNG MẠI HAY LUẬT MÔI TRƯỜNG ?
HÀ NỘI: DI DỜI CƠ SỞ GÂY Ô NHIỂM RA KHỎI NỘI ĐÔ 
TĂNG CƯỜNG GIÁM SÁT TÌNH TRẠNG NHẬP CHẤT THẢI VÀO VIỆT NAM
''CHẶN'' NHẬP KHẨU TRÁI PHÉP  CHẤT THẢI VÀO VIỆT NAM

Làng phế liệu - Hoa mắt, váng đầu 
Làng tỷ phú phế liệu xuyên quốc gia
Rác: Có ý kiến!
Cảng Hải Phòng: Lại nhập… “rác”
Nhập rác thải vào Việt Nam: Đua nhau ập về cảng biển  
Xử lý nghiêm việc nhập rác thải công nghiệp  
Kiên quyết không cho số hàng phế thải độc hại lưu trú  ở cảng Việt Nam
Hải Phòng: Xử lý vụ nhập khẩu trái phép ắc quy chì đã qua sử dụng - cần chấm dứt "sự đã rồi" !
Hải Phòng: Mới tái xuất được 16 container ăcqui chì  
2.000 tấn ăcqui chì phế thải đe dọa cảng Hải Phòng 
Chất thải rắn ở đô thị: SOS!  
Hà Nội: 60.000 tấn rác thải trong dịp Tết  

NHẬP PHẾ LIỆU: THEO LUẬT THƯƠNG MẠI HAY LUẬT MÔI TRƯỜNG ?

(VietNamNet) - Từ ngày 1/7/2006 các doanh nghiệp thương mại sẽ không được nhập khẩu thép phế. Nhưng liệu quy định này có trái luật Thương mại? Còn các công ty sản xuất thép đang đứng trước tình trạng sản xuất bị gián đoạn do thiếu nguyên liệu. Thực hiện chủ trương của Nhà nước, các công ty thép trong những năm gần đây đã đẩy mạnh đầu tư vào sản xuất phôi, để giảm bớt lượng phôi nhập khẩu.  Ông Phạm Chí Cường - Chủ tịch Hiệp hội thép cho biết: lượng phôi thép sản xuất trong nước năm 2005 đã đạt 800.000 tấn, năm 2006 sẽ tăng lên 1.500.000 tấn và năm 2007 dự kiến là 3.000.000 tấn. Nguyên liệu chính để sản xuất phôi thép ở Việt Nam là thép phế. Lượng nguyên liệu trong nước để luyện phôi thép chỉ đạt tối đa 800.000 tấn/năm, nên số thép phế phải nhập khẩu năm 2006 sẽ khoảng 1.000.000 tấn và 2007 là 2.000.000 tấn. Xẻ "thịt" tàu cũ lấy thép phế. (Ảnh minh hoạ) Nhập khẩu: công ty sản xuất hay công ty thương mại? Theo Quy chế nhập khẩu thép phế của Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành năm 2004 thì chỉ có doanh nghiệp nào có đủ điều kiện kho bãi xử lý phế thải đi kèm mới được nhập khẩu thép phế. Nhiều doanh nghiệp thương mại không đáp ứng được điều kiện này, nhưng họ xưa nay vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc nhập khẩu thép phế, với khả năng về vốn cũng như quan hệ thương mại quốc tế của mình. Hiệp hội thép Việt Nam đã có công văn đề nghị các Bộ hữu quan giải quyết những khó khăn mà các công ty thép đang gặp phải. Để trả lời, Cục Bảo vệ Tài nguyên và Môi trường đã có công văn số 393/BVMT ngày 30/4/2006 đồng ý cho các công ty thương mại "tạm thời" được nhập ủy thác sắt thép phế liệu trực tiếp cho các công ty sản xuất thép có kho bãi và năng lực xử lý thép phế. Nhưng công văn 393/BVMT cũng thông báo theo luật Môi trường thì từ ngày 1/7/2006 chỉ các công ty sản xuất thép mới được quyền nhập thép phế, còn các công ty thương mại sẽ không được nhập! Với nhu cầu thép phế nhập khẩu lớn như trên, các công ty sản xuất thép không thể tự mình tìm đủ vốn và nguồn cung ứng ở các thị trường trên thế giới, mà phải nhờ tới các công ty thương mại. Nếu các công ty thương mại không được phép nhập khẩu thép phế thì các doanh nghiệp sản xuất thép sẽ không thể nào đảm đương nổi. Hai tác hại thấy ngay trước mắt: Thứ nhất, do thiếu nguyên liệu để luyện phôi, nhiều lò luyện sẽ phải ngừng hoạt động, số vốn đã đổ vào đầu tư luyện phôi sẽ bị lãng phí và khó thu hồi nổi. Thứ hai, thiếu nguyên liệu luyện phôi sẽ đẩy sản xuất thép vào thế không chủ động được nguồn phôi, phải tăng cường nhập khẩu và sẽ rất bị động theo giá phôi trên thị trường thế giới. Từ đó, rất khó ổn định giá trên thị trường thép. Các nước đều có  những công ty thương mại chuyên xuất nhập khẩu thép phế, còn các công ty sản xuất thép phần lớn mua lại từ các công ty thương mại.  Rác thải hay nguyên liệu? Lượng thép phế phải luyện lại bình quân chiếm khoảng 30%-40% sản lượng thép sản xuất của mỗi nước, do vậy sắt thép phế là nguyên liệu được mua bán và xuất nhập rất bình thường trên thế giới, không bị coi là rác thải như ở Việt Nam. Nếu coi thép phế là nguyên liệu, theo luật Doanh nghiệp, các công ty thương mại hoàn toàn có quyền xuất nhập khẩu để cung ứng cho các nhà máy luyện thép. Nhiều nước đã có tiêu chuẩn để phân loại thép phế. Nếu lo ngại thép phế làm ô nhiễm môi trường thì Việt Nam cần nhanh chóng đề ra tiêu chuẩn như các nước, hoặc tham chiếu theo tiêu chuẩn của các nước ( Nhật, Mỹ, Hàn Quốc...) để quyết định cho nhập. Các công ty thương mại nhập thép phế về thì chỉ có thể bán cho các nhà máy có lò luyện thép, nơi có đủ kho bãi và điều kiện xử lý tạp chất theo qui định. Vì thế, việc công ty thương mại nhập hay nhà máy thép nhập cũng chẳng khác nhau về tác động môi trường. Luật Môi trường và luật Thương mại "chọi" nhau Trao đổi với VietNamNet, Thứ trưởng Bộ Công nghiệp Đỗ Hữu Hào cho biết, luật Môi trường mới được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ ngày 1/7/2006, trong đó coi nhập khẩu phế liệu (trong đó có thép phế) là loại hình kinh doanh có điều kiện và các doanh nghiệp thương mại sẽ không được phép nhập thép phế. Nhưng điều này lại trái với luật Thương mại, trong đó nói các doanh nghiệp đáp ứng đủ các điều kiện quy định của luật thì được phép mua bán hàng hoá. Đến nay Bộ Thương mại chưa có ý kiến gì, còn Bộ Tài nguyên và Môi trường thì chưa có hướng dẫn thi hành luật, chỉ có công văn của Cục Bảo vệ Tài nguyên và Môi trường gửi Hiệp hội thép. Ông Phạm Chí Cường cho biết trong cuộc họp Tổ quản lý thị trường ngày 25/5 vừa qua, sau khi nghe chúng tôi báo cáo về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Thương mại- Phan Thế Ruệ đã nói: Thép phế cũng giống như nhựa, giấy vụn... là những nguyên liệu tái sinh được xuất nhập khẩu. Việc quy định các công ty thương mại không được nhập khẩu thép phế là trái với quy định của luật Thương mại và sẽ kiến nghị lên Chính phủ xử lý vấn đề này. Nhưng muốn sửa luật thì phải đưa ra Quốc hội! Trong khi đó, Hiệp hội thép cho biết các công ty thương mại khi nhận được thông tin này đã ngừng không ký hợp đồng mua thép phế nữa và nhiều nhà máy thép đang bị đặt trước tình trạng sản xuất bị gián đoạn do thiếu nguyên liệu. Trần Thuỷ (VNExpress)

LÀNG PHẾ LIỆU – HOA MẮT, VÁNG ĐẦU

Mỗi ngày có đến hàng chục tấn phế liệu từ đài, ti vi, ghế nhựa hỏng đến lông gà lông vịt đổ về làng Triều Khúc (xã Tân Triều, Thanh Trì, Hà Nội). Do còn đợi quy hoạch, các nhà làm nghề tái chế rác vẫn xen kẽ với nhà dân khiến tình hình ô nhiễm ở đây trở nên đáng báo động.

Nghề thu gom, tái chế phế liệu ở Triều Khúc có từ hàng trăm năm nay. Xưa làng chỉ thuần mua lông gà lông vịt làm chổi, phất trần. Nay hầu như mọi thứ giời ơi đất hỡi đều được dân Triều Khúc thu mua hết. Lông gà vịt cũng thành hàng xuất khẩu, chủ yếu sang Trung Quốc. Cái gì cũng ra tiền cả.

Chuyên môn hoá nên việc buôn bán, sản xuất ngày càng tấp nập. Các máy xay xát nhựa, giặt lông gà vịt hoạt động rào rào không nghỉ. Thanh niên trai tráng vác búa tạ rầm rầm đật vụn ti vi, quạt, bàn ghế trước khi cho vào máy nghiền. Phế liệu chất đống ngổn ngang.

Xe tải chở đồ đồng nát cứ chiều đến lại xếp hàng dài tiến vào làng, phun khói mù mịt. Đổ phế liệu xoing lại lặc lè quay ra với những thứ đã được phân loại, sơ chế, đem bỏ cho những mối quen là các xưởng đúc nhôm, sắt và xưởng nhựa.

Một số người làng đã trở thành đầu nậu phế liệu tầm cỡ, xây biệt thự, mở xưởng, mua ô tô tải, thuê hơn chục nhân công làm việc đêm ngày. Các loại xe đắt tiền phóng vèo vèo trên đường làng. Hầu hết đều từ phế liệu mà ra.

Chỗ nào cũng rác

Hoá chất từ việc súc xả các chai xà phòng, dầu gội, dầu nhớt, axit hoà lẫn hoá chất hấp nhuộm vải làm cá trong ao chuôm, thậm chí cung quăng trong cống, chẳng con nào sống sót. Vụn nhựa từ các xưởng nghiền phế liệu ứ đọng làm ách tắc dòng chảy. Đi khắp làng chỗ nào cũng đụng rác. Rác nổi lều bều trong các cống, vũng nước, ao tù lẫn với từng đám ruồi bu đen kịt.

Xã cũng chú ý đến vấn đề môi trường bằng việc thành lập đội thu gom rác. 7 chị em thôn Triều Khúc, 5 chị em thôn Ninh Xá. Đồng thời ký hợp đồng vận chuyển rác với Công ty môi trường Thăng Long chở ra bãi rác Nam Sơn. Nhưng “7 tấn rác xả ra một ngày không thể gom xuể - Ông Hoàng Trọng Đức, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Triều nói – Tính ra mỗi chị một ngày “cõng” 4 xe rác. Nhưng cứ quay đi là lại có rác mới”.

Nhiều hộ thậm chí xả rác ra ao công. Ao đầy, họ đổ quanh làng. Khắp đường làng chỗ nào cũng ngồn ngộn phế thải và rác.

Xã Tân Triều có hai làng, Triều Khúc và Yên Xá, với gần 20.000 nhân khẩu. Riêng Triều Khúc có gần 3.000 hộ với gần 300 cơ sở kinh doanh, xay xát phế liệu. Chiều chiều, người làng đi chợ, trẻ con tan học phải lách qua những xe tải đầy có ngọn lông gia cầm, nước bẩn theo kẽ hở chảy ròng ròng. Mùi hôi tanh bốc nồng nặc.

“Những hôm nắng mới đáng sợ. Ngay đằng sau uỷ ban xã người ta đặt mấy máy giặt lông gà vịt. Hôm nào họ giặt cán bộ Uỷ ban cứ thế bịt mũi làm việc” - Chị Thu Đông, Phó chủ tịch Hội Phụ nữ xã trần tình.

Mùi và tiếng ồn là hai “đặc sản” của Triều Khúc. Đi xuống cuối làng, tới bãi Giò Gà là nơi phơi lông gà vịt. Tuy đã cách khu đông dân nhất của làng một thôi đường, nhưng mùi mẽ theo gió phát tán tứ tung. Phơi trong sân không đủ, người ta còn phơi ngay trên đường làng. Xe máy phóng qua, lông gà bay lên mù mịt.

Những hộ sống gần xưởng xay xát nhựa mới thật khổ. Đứng cách nhau vài mét nhưng hét thả cửa cũng không ai nghe thấy gì. Cảnh xóm giềng từ bảnh mắt đã thức giấc bởi tiếng máy nghiền nhựa chạy ầm ầm là chuyện cơm bữa.

Chị Thu Đông nhà bên thôn Yên Xá, may mắn ít phải ngửi mùi lông gà vịt và “nói chuyện mỏi tay”, nhưng lại viêm phổi và phế quản mãn tính do hít phải mùi sơn  phun guốc gỗ. “Bên Triều Khúc này cũng thế thôi. Trẻ con dễ bị ho hen nhất” - Chị Đông nói. Số ca điều trị bệnh đường hô hấp ở Trạm y tế xã đầu năm 2006 đã tới hơn 600.

UBND Thành phố Hà Nội đã có dự án quy hoạch làng nghề Triều Khúc đến năm 2007. Tuy nhiên, với diện tích eo hẹp chỉ gần 8 ha, nhiều hộ làm nghề tính toán có lẽ vẫn phải trụ lại trong làng.

Một người làng lo lắng bảo cứ đà này “dân làng không điếc mũi thì cũng điếc tai sớm”.

Mỹ Hằng (Tiền phong, 25/5/2006)

Phó Chủ tịch xã Hoàng Trọng Đức cho biết, nghề cổ của xã là dệt thổ cẩm và làm guốc gỗ. Nay chỉ hơn chục hộ ở Triều Khúc bám khung dệt. Nghề làm guốc gỗ có khoảng mươi nhà bên Yên Xá, còn lại bung ra thu gom phế liệu. Chủ yếu ở Làng Triều Khúc. Nghề đồng nát thay đổi cuộc đời dân Triều Khúc. Năm 2000, doanh thu của cả làng là 28 tỷ đồng. Riêng doanh thu từ lông gà vịt đã tới 5,7 tỷ đồng. Thu nhập bình quân mỗi người đạt 500.000đ – 700.000đ/tháng.

LÀNG TỶ PHÚ PHẾ LIỆU XUYÊN QUỐC GIA

Là những người làm nghề thu gom phế liệu nhưng với họ nhà lầu xe hơi, vài tỉ đồng trong nhà là chuyện bình thường. Người dân xã Diễn Tháp, huyện Diễn Châu, Nghệ An với đội quân hàng nghìn người chuyên thu gom phế liệu ở…Lào không chỉ biến rác thành…cơm xóa đói mà còn nhờ rác vươn thành tỉ phú. ? Diễn Tháp có cả “Câu lạc bộ tỉ phú rác Lào”.

Phế liệu Lào .... vảo đất Việt 

Tại cửa khẩu Cầu Treo, 5 giờ, các nhân viên Hải quan yêu cầu chủ xe tải mang biển kiểm soát Nghệ An 37H mở khoang hàng kiểm tra. Trong khoang chứa toàn các thứ phế liệu gồm ống nhựa, sắt thép gỉ, bình ắc quy, máy máy hư hỏng… Đây là một trong hàng chục xe tải chuyên chở phế liệu thu gom từ Lào của bà con 2 xã Diễn Tháp, Diễn Hồng, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.

Từ cửa khẩu Cầu treo, chúng tôi bám theo xe chở phế liệu 37H xuôi theo quốc lộ 8 về tận huyện Diễn Châu, Nghệ An. Từ 10 năm nay những chuyến xe này đã biến Diễn Tháp, Diễn Hồng thành vựa phế liệu có lẽ lớn nhất các tỉnh phía Bắc.

Chúng tôi được tận mục sở thị thế giới phế liệu. Những đống phế liệu được chất đống cả chục mét. Những dòng chữ nước ngoài: Lào, Thái Lan, Campuchia, in trên các hộp nhựa phế phẩm bám đầy dầu mỡ, đất cát.

Xe vào một căn nhà hai tầng, đồng thời là vựa chứa phế liệu. Rác chất quá tầng một. Thùng xe mở ra, mặc dù giữ lịch sự nhưng chúng tôi vẫn phải chạy thốc ra ngoài, từ trong xe xộc ra mùi không chịu nổi. Đó là mùi xú uế lâu ngày của túi nilon hỏng quện với mùi dầu mỡ, sắt thép gỉ.

Vậy mà 4 công nhân chui ngay vào thùng bốc dỡ rất nhanh. Không mang mũ nón, quần áo bảo hộ, cười nói và bốc rác bằng tay không…như thường. Anh chủ xe vào nhà ăn vội bát cơm: “Tranh thủ lót dạ tý, chở hàng sang bên đó ngay kẻo tối, người nhà mình đang hết hàng đổi”. Phế liệu vừa được dỡ xuống, xoong nồi nhôm, ca nhựa, chậu nhựa liền được chất lên để mang sang Lào đổi phế liệu.

? một góc khu đất quy hoạch khu công nghiệp Diễn Hồng, khói đen bốc lên, mùi khét lẹt, chúng tôi đến gần thì một nhóm thanh niên định bỏ chạy, thì ra học tưởng chúng tôi là công an. Hai người đang đốt dây điện hỏng lấy lõi, khói độc hun kín cả một góc Diễn Hồng. Từ lâu ở nơi đây người dân vẫn thường mua dân cáp điện về đốt vỏ nhựa để lấy lõi. Bị chính quyền xã cấm thì đưa lên đồi đốt trộm.

Trên đường đến UBND xã Diễn Tháp, chúng tôi thực sự bất ngờ, đường trong khu dân cư đều được đổ bêtông kiên cố, nhà cao tầng nằm san sát. Chủ tịch xã Chu Cao Nguyên cho biết: “Xã tui có hơn 2.000 lao động đi khắp nơi thu gom phế liệu, trong đó có khoảng 1.000 người thường xuyên qua Lào làm nghề thu đổi phế liệu, một nửa trong số đó “cắm đất” ở đó quanh năm. 98% hộ gia đình trong xã xoá được nghèo nhờ nghề thu đổi phế liệu này đấy. Nhiều người trong số họ từ chỗ không đủ cơm ăn đã thành tỉ phú”.

Câu lạc bộ "Tỷ phú rác Lào" !

Trước năm 1996, Diễn Tháp vẫn là làng nghèo của tỉnh Nghệ An. Dân Diễn Tháp toả đi khắp mọi miền đất nước “đổi đồ cũ lấy đồ mới”. Từ 5 năm trở lại đây mạng lưới thu gom của dân nơi đây đã vươn sang cả nước bạn Lào.

Đầu tiên là hình thành các vựa tập trung phế liệu ở ngay trên các vùng có nhiều hàng như Viêng Chăn, Bôli Khăm xai, sau đó lao động toả đi khắp hang cùng ngõ hẻm. Cứ một vài ngày lại mang về đổ hàng một lần. ở Viêng Chăn đã có vài chục vựa thu mua như thế của người Diễn Tháp…

Chúng tôi gặp anh Nguyễn Văn H đang sửa lại “con ngựa sắt” của mình để chuẩn bị cho chuyến “xuất cảnh đi xa làm ăn lớn”.

-         Anh đạp xe từ đây sang Lào à?

-         Trước bà con ta vẫn thế, chỉ vài ngày là cùng. Nhưng dạo này có ôtô làng mình sang chở rác rồi, mình cứ ngồi nhờ sang đấy.

Anh H đã đi sang Lào gom phế liệu từ cách đây 2 năm. Hàng ngày anh dậy từ 5 giờ, vắt chiếc khăn ướt lên cổ (thời tiết ở Lào rất nóng và khô), chất lên “con ngựa sắt” lỉnh kỉnh nào là xoong nồi nhôm, chậu nhựa…Thế rồi đi khắp hang cùng ngõ hẻm, rao vài câu tiến Lào. Kể đến đây anh phát âm mấy câu rao tiếng Lào cho tôi nghe, dịch sang tiếng Việt đại để là: “Đồ hư để lại chật nhà, mang ra mà đổi đồ ngon về dùng”. Mỗi ngày anh đạp xe 70 đến 80 cây số là chuyện thường. Vỗ vào chiếc xe đạp thồ của anh tôi hỏi vui:

-         Kiếm đủ “tiền xăng” không anh?

-         Cũng được đôi triệu một tháng. Nuôi miệng mình, còn nuôi được các cháu học hành tử tế. Chứ ở nhà bám vài sào ruộng cằn thì có khi đói.

Dù chỉ là người thu gom, nhưng anh H cũng cất cho gia đình được một ngôi nhà mái bằng kiên cố. Anh lên kế hoạch để gia nhập đội hình “tỉ phú” của xã: “Cố đạp xe năm nữa, sau đó tui sẽ thuê một bãi đất bên đó làm chỗ thu mua phế liệu, có cơ sở chắc chắn tui sẽ đưa người thân sang cùng làm. Sau đó dành dụm tiền mua bằng được cái ô tô tải, mình trực tiếp chạy luôn”.

Nói đến “Câu lạc bộ tỉ phú” của xã không thể thiếu những cái tên như: anh Chu Văn T, chị Nguyễn Thị L, ông Trần L…Họ đều là những chủ của các đại lý thu mua phế liệu lớn và nắm trong tay các đường dây vận chuyển phế liệu lớn từ Lào về Việt Nam.

Anh Chu Văn T ở xóm 3 là một đại lý đồ gia dụng lớn trong xã. Khi bà con trong xã vươn sang Lào làm ăn, anh cũng “liều” vay mượn tiền tậu một con xe tải 20 tấn để chở phế liệu thuê. Vì là người “nhà mình” nên anh được bà con làm ăn bên Lào tin tưởng. Mỗi khi đủ hàng, họ lại thuê anh chở từng xe phế liệu từ Lào về tập kết ở Diễn Hồng hoặc chở thẳng ra Hà Nội. Mỗi chuyến như thế thường kéo dài hai ngày. Chi phí khoảng 4 triệu đồng.

Không dừng lại ở chở thuê, anh còn đưa thêm 4 người thân sang Lào trực tiếp mở đại lý thu mua phế phẩm. Kết quả của những năm lao động là anh đã có một biệt thự hoành tráng. Khi tôi hỏi vui:

-         Chắc anh cũng lên hàng tỉ phú rồi?

-         Ở xã tui người ta có vài tỉ là thường! – T cười.

Không kể hàng chục vựa phế liệu lớn ở đất bạn Lào, trên địa bàn xã có gần 100 đại lý thu đổi phế liệu. ? Diễn Tháp có hàng chục tỉ phú như thế. Dân trong làng vẫn đồn nhau về một tỉ phú phế liệu có tài sản gần 20 tỉ đồng. Chủ tịch Chu Cao Nguyên “bật mí” với chúng tôi: Xã có khoảng 3 – 4 người có tài sản tài sản từ 5 đến 10 tỉ đồng, còn nhàng nhàng vài tỉ thì đầu ngón tay đếm không hết.

Vào Diễn Tháp chỉ toàn người già và trẻ con chứ gặp thanh niên trai tráng thì… khó. Nhiều người kiếm tiền xây nhà lầu rồi để đó, một năm về ở…vài ngày tết, mà là “tết Lào” chứ chẳng phải tết ta!

Lời kết

Hình ảnh đáng sợ nhất mà chúng tôi bắt gặp ở Diễn Hồng là một thiếu niên khoảng 10 tuổi, tay không cầm bình ắc quy hỏng, miệng cười rất tươi với chúng tôi rồi hồn nhiên mang axít thừa…đổ vào góc vườn. Cách đó hơn chục mét là giếng nước ăn của gia đình.

Chị Trương Thị Thu Hằng – cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Diễn Châu cho biết: Ô nhiễm môi trường là vấn đề đáng lo ngại nhất ở hai xã Diễn Tháp, Diễn Hồng. Trong phế liệu thu gom được có cả bình ắc quy hỏng, máy móc hỏng nên nguy cơ các chất dầu, mỡ, axít…thải ra không phải là ít. Trong khi đó ở đây vẫn chỉ có hình thức “nguyên thủy” nhất là…đổ xuống đất chứ không có quy trình xử lý nào cả.

Tích tụ chất độc lâu ngày, đất đai và nguồn nước nhiễm độc nặng, nhiều gia đình không thể dùng nước lộ thiên như trước đây mà buộc phải khoan giếng bơm xuống độ sâu hàng chục mét để lấy nước sinh hoạt.

Kèm theo phế liệu về Việt Nam có khi còn có cả thuốc nổ, vũ khí nguy hiểm. Có lần cả xã Diễn Hồng tá hoả khi một chiếc xe tăng to lù lù xuất hiện, rất may nó chỉ còn là vỏ thép. Người dân Diễn Tháp, Diễn Hồng hẳn còn chưa quên phế liệu đã cướp đi của họ hai mạng người do cưa bom lấy sắt cách đây vài tháng.

Miếng “cơm sắt” đang ngày một…xắt ra miếng, ngày càng khó kiếm hơn. Thiết nghĩ đây là lúc các cơ quan chức năng vào cuộc để hướng cho người dân “kiếm được nhiều cơm” hơn và ngăn chặn ngay cơ vùng đất này trở thành bãi rác ngoại.

Người Diễn Tháp kiếm cơm từ phế liệu bên Lào, để vươn thành tỉ phú họ đã phải đổ mồ hôi và cũng phải trả giá rất nhiều. Trước khi chia tay, anh Chu Văn T nói với tôi một câu thấm thía: “Làm giàu cho quê mình, cho con mình sau này được học thành kỹ sư, bác sĩ chứ không phải đi nhặt từng sợi rác như mình anh ạ”.

Hoàng Chiến Thắng (An ninh thế giới, 20/5/2006)

RÁC: CÓ Ý KIẾN !
(Tienphongonline, 31/3/2006)

TP - Biểu thuế nhập ô tô cũ mà Bộ Tài chính vừa trình Chính phủ đề nghị tăng lên mức tuyệt đối, gấp 5-6 lần biểu thuế cũ. Có ý kiến cho rằng mức thuế này chỉ làm lợi cho nhà sản xuất trong nước và khổ người tiêu dùng.

Ý kiến khác lại lý lẽ thế này:

Giá ô tô cũ nhập khẩu tăng khó có thể khiến ô tô sản xuất trong nước tăng bởi chính nhà sản xuất thừa biết họ không thể tùy tiện tăng giá khi Bộ Tài chính lăm lăm công cụ thuế đánh vào linh kiện nhập khẩu.

Hơn nữa, giả sử giá ô tô nội tăng cùng với sự tăng giá ô tô cũ nhập khẩu, Bộ Tài chính tính toán, cũng chỉ ảnh hưởng bộ phận rất nhỏ dân cư. Liệu có nên hy sinh lợi ích của 10.000 người có khả năng và nhu cầu mua ô tô cho lợi ích của hơn 83 triệu người?

Các đại gia trong Hiệp hội doanh nghiệp ô tô Việt Nam (VAMA) cũng thừa biết tăng giá ô tô lắp ráp trong nước chắc chắn không phải do gia tăng hàm lượng công nghệ, không phải do chất lượng xe được nâng cao.

Tiêu chuẩn khí thải Euro-2 phải đến mùng 1/7/2007 mới áp dụng cho ô tô Việt Nam trong khi các nước công nghiệp áp dụng tiêu chuẩn Euro – 4. Với tiêu chuẩn khí thải thấp như thế, kèm theo là công nghệ lạc hậu, thử hỏi ô tô Việt Nam có xâm nhập được thị trường ô tô thế giới? Quay về thị trường trong nước với nhu cầu vô cùng nhỏ bé kia, VAMA gồng  giá cao được bao lâu vì sự tồn tại và phát triển của chính mình?

Từng có ý kiến cho rằng chẳng chóng thì chày cũng phải nhập khẩu ô tô cũ do sức ép của WTO và rằng chúng ta đủ sức lập hàng rào kỹ thuật để ngăn chặn nguy cơ biến Việt Nam thành bãi rác ô tô của thế giới.

Sự “hù dọa” WTO thành khôi hài nếu biết nhiều nước là thành viên WTO, vì quyền lợi quốc gia, đang áp dụng biểu thuế 400% đánh lên ô tô cũ nhập. Tàu sân bay Clemenceau nặng 27.000 tấn của Pháp vừa lầm lũi trở về quân cảng Brest chỉ vì đến bất cứ quốc gia nào là thành viên của WTO để xin mỗi việc đơn giản là tháo dỡ cũng bị từ chối.

Đấy là chưa kể, nếu vì lợi ích quốc gia, một số nước sẵn sàng chống lại WTO. Cuối tháng 2/2006, các chính trị gia Mỹ một lần nữa đưa ra kế hoạch chặn các trang web đánh bạc từ nước ngoài tới người sử dụng Mỹ. Kế hoạch được trình lên Hạ viện và được cả đảng Dân chủ và Cộng hòa ủng hộ bất chấp nó đi ngược với quyết định của WTO hồi tháng tám năm ngoái rằng Mỹ không được chặn các trang web đánh bạc của nước ngoài.

Có thực chúng ta đủ sức ngăn ô tô rác vào Việt Nam? Một quan chức hải quan thừa nhận rất khó. Với cơ chế tiền thông quan hậu kiểm, nhiều lần hải quan không bắt được tận tay day tận trán do khi đến kho của nhà nhập khẩu kiểm tra, những ô tô cũ nhập về được tháo hết và bán dưới dạng phụ tùng.

Mặt khác, nhiều người nghi ngờ năng lực của hệ thống kiểm soát môi trường Việt Nam khi những loại rác mười mươi độc hại như ắc quy chì, đồ phế thải máy tính, văn phòng phẩm vẫn hồn nhiên cập bến Việt Nam và đến giờ vẫn chưa xử lý được.

Thuế nhập khẩu ô tô có lẽ là một trong những thử thách đầu tiên cho các nhà vạch chính sách khi đưa ra quyết định ảnh hưởng đến các nhóm lợi ích khác nhau trong bối cảnh Việt Nam gia nhập WTO. Việc “rác có ý kiến” và được để ý đến là dấu hiệu của lối tư duy mới mà không phải lúc nào chúng ta cũng dám chấp nhận.

Giao Chỉ (Tienphogonline)