CÁC HOẠT ĐỘNG KỶ NIỆM 20 NĂM THÀNH LẬP HỘI (3)

Phỏng vấn TS. Bùi Tâm Trung, Chủ tịch Hội bảo vệ TNMT Thủ đô

“Họa sỹ của môi trường”

GS.TS Lê Thạc Cán-Viện trưởng viện Môi trường và Phát triển bền vững

Th.S Nguyễn Đức Thắng- Nhà giáo, nhà khoa học và doanh nhân

Anh bộ đội cụ Hồ, nhà khoa học GS. TSKH Đặng Huy Huỳnh

Nhân dịp kỷ niệm 20 năm thành lập Hội, các Tình nguyện viên-Phóng viên (TNV-PV) của Hội đã phỏng vấn các chuyên gia môi trường về những vấn đề môi trường bức xúc. Cộng đồng với Môi trường xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

   

               

Phỏng vấn TS. Bùi Tâm Trung, Chủ tịch Hội bảo vệ TNMT Thủ đô

 

Gặp gỡ TS Bùi Tâm Trung trong hoàn cảnh ông đang bận rộn với những công việc chuẩn bị cho Đại hội sắp tới của Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE), chúng tôi cảm thấy mình thật may mắn. Đó là bởi TS đã gác lại công việc của mình để cho chúng tôi thời gian trò chuyện với ông. Rất nhiệt tình, ông chia sẻ với chúng tôi những kỉ niệm của mình từ ngày đầu tham gia Hội cho tới những mong muốn của ông về sự lớn mạnh của Hội trong tương lai.

 

“VACNE ra đời là một bước ngoặt trong công tác bảo vệ môi trường ở Việt Nam”

Điều đầu tiên TS Bùi Tâm Trung chia sẻ với chúng tôi chính là hoàn cảnh ra đời của VACNE. “Vạn sự khởi đầu nan”- các cụ ta xưa đã nói như vậy. Và VACNE cũng không phải là ngoại lệ. Ngày thành lập của VACNE là 26/11/1988. Hoàn cảnh đất nước bấy giờ là vô cùng khó khăn. Chúng ta mới bước qua chiến tranh hơn 10 năm. Đất nước nghèo nàn, lạc hậu. Những hậu quả chiến tranh để lại vô cùng to lớn mà ta vẫn chưa thể khắc phục ngay được. Hơn nữa, cơ chế quan liêu, tập trung bao cấp đã làm kìm hãm sự phát triển của đất nước. Con người không có điều kiện để phát triển, tầm nhìn còn rất hạn hẹp. Ba năm đổi mới (từ 1986 đến 1988) không đủ làm thay đổi những mặt tồn tại đó trong xã hội của chúng ta. Vậy mà VACNE đã ra đời. Đó thực sự là một sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong ngành bảo vệ MT. Giải thích tại sao lại như vậy, TS Bùi Tâm Trung cho rằng: “Đất nước lạc hậu, con người thiếu thốn đủ thứ. Lúc ấy họ chỉ lo sao cho mình đủ ăn, đủ mặc đã là may mắn lắm rồi, ai còn quan tâm đến vấn đề MT. Nhiều người còn cho rằng: Việt Nam nghèo như vậy, lo cho dân chưa xong lại đi lo cho MT thì khác nào chạy theo mốt -bắt chước các nước phương Tây phát triển”. Trong hoàn cảnh đó, trên thế giới, nhiều vấn đề bức xúc về MT được phát hiện. Báo chí cũng đưa tin nhiều về vấn đề MT, đặc biệt từ sau Hội nghị Stockhôm năm 1972. Đến lúc đó, các nhà khoa học trong nước không thể đứng nhìn MT bị ô nhiễm mãi được. Một yêu cầu được đặt ra là cần có một tổ chức quy tụ các nhà khoa học, nghiên cứu về MT để cùng nhau góp công, góp sức bảo vệ MT. Và VACNE đã ra đời, quy tụ các GS, TS, các nhà khoa học, các nhà quản lý hàng đầu Việt Nam như Võ Quý, Lê Quý An,….. Đặc biệt trong sự ra đời của VACNE có sự đóng góp to lớn của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Đại tướng đã không ngừng khích lệ, động viên các thành viên sáng lập Hội hãy làm việc hết mình vì MT.

  Là một trong những thành viên đầu tiên sáng lập Hội

TS Bùi Tâm Trung đã tham gia VACNE từ những ngày đầu tiên. Đến nay ông đã là Uỷ viên thường vụ của Hội VACNE trong ba nhiệm kì, và rất có thể sẽ tiếp tục tham gia trong nhiệm kì tiếp theo một khi lòng yêu MT vẫn còn cháy bỏng trong người ông. Mà điều này thì TS có thừa. TS cho biết: chỉ hai năm sau khi VACNE thành lập, năm 1990, Hội bảo vệ TN và MT Thủ đô Hà Nội đã ra đời, trên cơ sở những định hướng của VACNE. Hội bảo vệ TNMT Thủ đô trở thành Hội địa phương thành viên đầu tiên của VACNE. Ngay sau đó, nhiều tỉnh thành trên cả nước đã học hỏi kinh nghiệm của Hà Nội và cho ra đời Hội bảo vệ TNMT của địa phương mình. Đến nay, đã có 15 tỉnh thành phố có Hội bảo vệ TNMT là Cao Bằng, Hải Dương, Ninh Bình, Thanh Hoá, Nghệ An, Quảng Ngãi, Kon Tum, Cà Mau, Đắc Lắc, Phú Thọ, Hà Nội, Hải Phòng, TP Hồ Chí Minh, Cần Thơ. Nhiều địa phương khác cũng rất mong muốn thành lập Hội nhưng do điều kiện chưa cho phép nên chưa thể tham gia vào ngôi nhà chung VACNE. TS Bùi Tâm Trung làm chủ tịch Hội bảo vệ TNMT Thủ đô từ năm 1990 đến nay. Kể từ đó, Hội đã có một số đóng gớp quan trọng cho công tác bảo vệ MT của thành phố.

  “Trong suốt 20 năm qua, VACNE đã làm được nhiều điều”

Trong thời gian đầu, Hội tập trung đóng góp những ý kiến cho việc ra các chủ trương, quyết định của nhà nước. Nhiều nghị định của chính phủ, thậm chí cả Luật MT hiện nay đều có sự đóng góp để hoàn thiện của VACNE. Bản thân TS Bùi Tâm Trung cũng đã tham gia thảo Nghị quyết của Đảng về vấn đề phát triển kinh tế trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá đi đôi với bảo vệ MT và an sinh xã hội. Giai đoạn sau, VACNE đã đóng góp vào những vấn đề mang tính thực tế hơn, phát hiện và can ngăn kịp thời những hành động gây tổn hại cho MT sinh thái. Ví dụ như vụ việc ở Đồi Vọng Cảnh (cố đô Huế) cách đây vài năm. Người ta định cho xây dựng khu du lịch tại đó, phá vỡ không gian cổ kính của cả kinh thành. Nhờ có Hội phát hiện và can ngăn mà ý định ấy mới không thành hiện thực. Hội còn vận động nhân dân đấu tranh bảo vệ MT vì nếu MT bị ô nhiễm thì người đầu tiên phải chịu hậu quả chính là những người dân xung quanh. Hội đóng góp tiếng nói mỗi khi các công ty trong nước và nước ngoài gây ô nhiễm MT. Gần đây nhất là sự kiện Vêđan xả nước thải chưa qua xử lí ra sông Thị Vải (Đồng Nai) gây bức xúc trong dư luận. Ngày 25/10/1008, VACNE đã tổ chức hội thảo “MT và doanh nghiệp qua vụ việc Vêđan” thu hút nhiều nhà khoa học và các doanh nghiệp trong cả nước. TS Bùi Tâm Trung cho rằng đó là những đóng góp to lớn của VACNE cho công tác bảo vệ MT nước ta: “Hiện nay Hội có nhiều điều kiện làm việc thuận lợi hơn giai đoạn trước bởi người dân đã có ý thức bảo vệ MT hơn rất nhiều. Những ảnh hưởng của MT ô nhiễm đã hiển hiện trước mắt trở thành tiếng chuông cảnh tỉnh khiến người dân không thể không quan tâm”.

 

“VACNE hoàn toàn có thể làm được nhiều hơn những gì đã làm, nếu….”

Hiện nay VACNE làm việc trên tinh thần hoàn toàn tự nguyện. Hội phải tự cân đối mọi khoản thu chi, kinh phí làm sao có thể làm được nhiều việc. Không hề có trợ cấp của nhà nước. Bởi thế, có nhiều việc Hội rất muốn làm nhưng lại không có kinh phí nên không thể làm được. Những việc Hội làm thường phải dựa vào những vấn đề mà nhà nước đã đưa ra để có thể xin hỗ trợ kinh phí thực hiện. Đây chính là khó khăn lớn nhất của Hội bảo vệ TNMT Việt Nam. TS Bùi Tâm Trung khẳng định “Nhiệt huyết, năng lực, kiến thức thì những người trong Hội có thừa, song khó nhất là khoản tài chính”.

 

Hướng tới Đại lễ Ngàn năm Thăng Long – Hà Nội, còn rất nhiều điều phải làm!              

Là chủ tịch Hội bảo vệ TNMT Hà Nội, TS Bùi Tâm Trung rất tâm huyết với những vấn đề MT của Thủ đô Hà Nội. Ông cho biết Hội đã đóng góp nhiều ý kiến cho thành phố trong công tác bảo vệ MT của Thủ đô. Bản thân TS cũng đã tham gia nhiều Hội thảo môi trường của Hà Nội. Theo TS: “Hai vấn đề MT bức xúc nhất của Thành phố hiện nay là nước thải và rác thải. Rác thải thì quá lúng túng trong công tác xử lí. Người dân thiếu ý thức vứt rác bừa bãi. Hệ thống thoát nước thải và xử lí nước thải cũng còn quá bất hợp lý. Nhiều nơi, nước thải đổ trực tiếp ra các hồ tại nội thành làm các hồ này ô nhiễm trầm trọng. Trong khi các biện pháp xử lý ô nhiễm tại các hồ thì còn nhiều tranh cãi, chưa đi đến thống nhất. Còn nhiều vấn đề bức xúc khác như không khí, tiếng ồn,…. Nếu không nhanh chóng khắc phục thì đến 2010, bộ mặt Hà Nội ngàn năm vẫn cứ lem nhem như hiện nay”.

 

Phương hướng phát triển VACNE trong tương lai

TS Bùi Tâm Trung đã không ngần ngại nêu ra ý kiến cá nhân về những việc VACNE cần làm để nâng cao hiệu quả hoạt động bảo vệ MT trong thời gian tới. Theo ông, Hội cần mở rộng bộ máy, các ban ngành; tập huấn, đào tạo các cán bộ. Bên cạnh đó, Hội cần nâng cao chức năng tư vấn, giám định, phản biện xã hội của mình; tập hợp quần chúng cùng bảo vệ MT; đồng thời thực hiện một số đề tài, dự án mang tầm quốc gia. “Vấn đề MT không còn là vấn đề của riêng ai. Phát triển kinh tế là rất quan trọng song không vì thế mà sao nhãng việc bảo vệ MT” – TS Bùi Tâm Trung chia sẻ như vậy trước khi kết thúc cuộc nói chuyện ngắn ngủi.

Là Uỷ viên Ban chấp hành Hội Xây Dựng, uỷ viên thường vụ Liên hiệp các Hội khoa học Hà Nội, uỷ viên Hội đồng khoa học Thủ đô, tham gia nhiều công tác như vậy nhưng không vì thế mà TS Bùi Tâm Trung giảm nhiệt huyết bảo vệ MT. Kính chúc ông luôn mạnh khoẻ để đồng hành trên từng bước phát triển của VACNE.

Nhóm TNV-PV VACNE thực hiện.

 

Được biết  logo của VACNE hiện nay là do ông  thiết kế. Ông có thể chia sẻ cho bạn đọc biết về sự ra đời của logo này không ?      

Sau khi Hội ra đời, đã nhiều năm có những mẫu biểu tượng của nhiều tác giả gửi về cho Hội, những chưa có mẫu biểu tượng nào đạt được ý mong đợi. Vào năm 2006, tôi đã nhận lời với ông Chủ tịch Hội thiết kế mẫu logo cho Hội, Sau nhiều năm hiểu và suy nghĩ  các vấn đề của Hội, tôi đã thiết kế ra logo hiện nay.

Có người hỏi tại sao là hình vuông, Vì hình vuông chính là biểu tượng của trái đất theo triết lý phương Đông. Tất cả các con số và hình ảnh trên logo đều xoay quanh số 3 kỳ ảo và bền vững.

Ba quả núi là một rặng núi hoành tráng.  

Ba mái nhà là một cộng đồng bền vững.

Ba cái cây là một rừng cây trùng điệp.

Ba cánh sóng chính là ba cánh chim nâng đỡ mầm non sự sống, cũng là dòng nước nuôi dưỡng sự sống của muôn loài. Âm duơng ở đây thật chặt chẽ, mảng trắng, mảng xanh hài hòa cân bằng.

Có người lại hỏi tại sao chữ VACNE lại lớn hơn chữ Hội bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam. Do tôi muốn khi nhìn vào logo từ xa người xem sẽ tìm hiểu VACNE là gì, khi đến gần thì hiểu rõ đấy là Hội bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam.

Logo đã được hàng trăm nhà khoa học phản biện, cuối cùng đã đi đến nhất trí ý nghĩ của logo là đủ ý  nhất, sâu sắc nhất.

Theo ông trong thời gian sắp tới Hội bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam nên làm những gì để ngày một phát triển hơn?

Hội cần mở rộng vai trò, vị trí của mình xa hơn, rộng hơn, phổ cập tới mọi người dân. Như vậy sức mạnh của việc bảo vệ môi trường mới đạt hiệu quả cao

Các vấn đề về khoa học công nghệ, về hội thảo chuyên môn là rất cao. Song không thể quên tuyên truyền để những người dân bình thường nhất cũng biết, cũng hiểu về Hội và đến với Hội, góp sức vào công tác bảo vệ môi trường.  

Xin chân thành cảm ơn Hoạ sỹ 

Nhóm TNV-PV VACNE thực hiện

Ngày ra mắt Trung tâm Mỹ thuật Môi trường	Ngày triển lãm “Môi trường và người họa sỹ”

   

GS.TS Lê Thạc Cán-Viện trưởng viện Môi trường và Phát triển bền vững

GS.TS Lê Thạc Cán là một trong số nhiều Giáo sư, nhà khoa học tham gia hết sức nhiệt tình trong việc bảo vệ môi trường Việt Nam. Ông đã thành công trên rất nhiều cương vị công tác khác nhau và đồng thời cũng là một trong số những người tham gia sáng lập Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE). Hiện tại Giáo sư đang là Viện trưởng Viện Môi trường và Phát triển bền vững (VMT&PTBV). Nhân dịp kỷ niệm 20 năm thành lập VACNE, nhóm phóng viên chúng tôi đã đến thăm nơi làm việc của Giáo sư và có cuộc trò chuyện với Ông

 

Vâng trước hết rất cảm ơn GS.TS đã bỏ chút thời gian tiếp chúng em, thưa GS.TS, Giáo sư có thể cho biết VMT&PTBV đã hoạt động được lâu chưa ạ?

Trước khi làm Viện trưởng Viện Môi trường và Phát triển bền vững thì GS.TS đã làm những chức vụ gì rồi ạ?

GS.TS LTC: Trước khi làm Viện trưởng Viện Môi trường và Phát triển bền vững thì những chức vụ mà tôi đã làm là: Vụ trưởng vụ khoa học của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Viện trưởng Viện nghiên cứu về Giáo dục và Đại học của Bộ Giáo dục và Đào tạo,  GS.TS Trung tâm Tài nguyên và Môi trường của Đại Học Quốc Gia, Chủ nhiệm Chương trình Nhà nước Nghiên cứu về Môi trường, năm 1995 khi Trung tâm Môi trường và Phát triển bền vững ra đời thì tôi làm Giám đốc Trung tâm và năm 2000 khi Trung tâm được chuyển thành Viện Môi trường và Phát triển bền vững (VMT&PTBV)  thì tôi là Viện trưởng của Viện này

Thưa GS.TS công việc chính của Viện Môi trường và Phát triển bền vững là gì vậy,  thưa GS.TS ?

GS.TS LTC: Công việc chính của VMT&PTBV đang hoạt động gồm: Giáo dục đào tạo và nâng cao nhận thức về tài nguyên thiên nhiên; mở các lớp huấn luyện và nâng cao nghiên cứu Môi trường cho các Cán bộ môi trường, tham gia đánh giá tác động môi trường cho Nhà nước, cũng như cho các tỉnh, thành phố, nghiên cứu triển khai khoa học và công nghệ, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường; thẩm định đánh giá môi trường chiến lược của các dự án, quy hoạch môi trường của nhà nước và các địa phương; tham gia hoạt động hợp tác quốc tế, cũng  như khu vực về môi trường thuộc vấn đề phát triển bền vững.

Thưa GS.TS, việc GS.TS đã đảm nhiệm nhiều chức vụ khác nhau qua các thời kỳ như vậy thì GS.TS có cảm thấy mỗi lần chuyển công tác làm một chức vụ mới có khó khăn không ạ?

GS.TS LTC: Cũng không khó khăn gì cho nắm, bởi vì khi làm những chức vụ như vậy thì tôi phần lớn làm trên mặt tổ chức và quản lý cơ quan mà thôi, còn đối với các công việc hoạt động thì không những chỉ tôi làm, mà nó là công việc của cả một tập thể với nhiều lứa tuổi khá nhau từ các giáo sư hoạt động lâu năm trong ngành môi trường  cho đến các sinh viên cao học, nghiên cứu sinh

GS.TS đánh giá như thế nào về vấn đề phát triển bền vững (PTBV) ở nước ta hiện nay?

 GS.TS LTC: Ở nước ta thì vấn đề PTBV mới bắt đầu được chúng ta nhìn nhận đầy đủ trong thời gian qua, mà cụ thể  là từ năm 1992 bằng một kế hoạch Nhà nước 5 năm về bảo vệ môi trường và PTBV. Tiếp đó là năm 1993 chúng ta ban hành Luật môi trường,  năm 2004 chúng ta lại đưa ra định hướng chiến lược về PTBV do Thủ tướng chính phủ công bố. Thời gian sau đã có rất nhiều Bộ, Ngành, các cấp đã bắt đầu xây dựng định hướng PTBV cho mình theo chiến lược mới của Chính phủ. Năm 2005 thì Luật Môi trường lại được sữa đổi và bổ sung cho phù hợp với tình hình mới và sắp tới thì Nhà nước ta sẽ ban hành Luật đa dạng sinh học, theo tôi đó là những hành động hết sức thiết thực của Nhà nước ta trong vấn đề bảo vệ môi trường và PTBV. Nhưng chúng ta cũng phải nhìn nhận một thực tế rằng khi phát triển kinh tế chắc chắn chúng ta sẽ tác động rất lớn đến Môi trường, điều chúng ta cần phải làm là, làm thế nào để có thể cân bằng được phát triển kinh tế với bảo vệ Môi trường, chúng ta không thể phát triển kinh tế trong sự không bền vững được vì nếu không quan tâm đến hai thành tố còn lại của PTBV là Môi trường và xã hội thì hậu quả sau này sẽ hết sức lớn lao.

Thưa GS.TS việc đánh giá tác động kinh tế đối với Môi trường có vai trò như thế nào ạ?

 

GS.TS LTC: Đó là một khâu có vai trò hết sức quan trọng. Các hoạt đông sản xuất, xây dựng luôn tác động đến Môi trường không ở vấn đề này thì cũng ở vấn đề khác, vì vậy mà chúng ta phải đánh giá tác động Môi trường của các hoạt động này để xem Môi trường sẽ bị tác động như thế nào khi mà thực hiện tác hoạt động này, để từ đó chúng ta sẽ có những biện pháp, giải pháp để điều chỉnh sao cho phù hợp, nếu không đánh giá tác động của các công trình, các hoạt động sản xuất đến Môi trường thì sẽ dẫn đến tình trạng môi trường tại các khu vực đó sẽ bị thương tổn nghiêm trọng, và chính môi trường đó lại tác động lại con người và con người sẽ phải sống trong một môi trường bị ỗ nhiễm.

Cho đến nay thì VMT&PTBV đã tham gia đánh giá nhiều công trình của Nhà nước, cũng như ở các tỉnh, thành về môi trường chưa thưa GS.TS ?

GS.TS LTC: Viện đã tham gia rất nhiều rồi, kể cả các công trình của Nhà nước cũng như ở các địa phương, có thể kể đến như: đánh giá thẩm định công trình thuỷ điện Sơn La, đánh giá môi trường chiến lược kinh tế của vịnh Bắc Bộ theo chương trình hợp tác của hai nhà nước Việt Nam-Trung Quốc nhằm xây dựng vành đai kinh tế vịnh Bắc Bộ, đánh giá, quy hoạch phát triển kinh tế xã hội của hai tỉnh Hưng Yên và Ninh Thuận.v.v..

GS.TS đã là người tham gia sáng lập VACNE vậy GS.TS có thể đánh giá như thế nào về  VACNE?

GS.TS LTC: Đó là một tổ chức  rất tốt, sự ra đời của VACNE là hết sức cần thiết, bởi vì hoạt động bảo vệ môi trường không chỉ là việc riêng của Nhà nước hay của các nhà khoa học, mà đó là trách nhiệm của toàn dân. Môi trường tác động đến chính người dân vì vậy mà Hội ra đời là muốn lấy ý kiến của nhân dân, để từ đó giúp nhân dân trong việc bảo vệ môi trường, giúp nhân dân hiểu được trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ môi trường. Hội ra đời và phát triển trong suốt 20 năm qua cũng đã làm được rất nhiều việc theo tôi là hết sức thiết thực như: giúp Nhà nước thẩm định, đánh giá về môi trường, tổ chức các lớp đào tạo cán bộ môi trường, tổ chức các cuộc hôi thảo về môi trường… có thể nói trải qua 20 Hội đã có những đóng góp rất lớn trong việc bảo vệ môi trường Việt Nam.

 

Vâng rất cảm ơn GS.TS về buổi trò chuyện hết sức thú vị này, chúc GS.TS sức khoẻ và có nhiều niềm vui trong cuộc sống!

  

Phóng viên VACNE thực hiện

 

 

Th.S Nguyễn Đức Thắng- Nhà giáo, nhà khoa học và doanh nhân

Là một nhà giáo, nhà khoa học và doanh nhân, hiện nay đang phụ trách 3 công ty: TADITS, BUBBLEDECK VN và SERAPHIN, Th.S Nguyễn Đức Thắng đã có buổi trò chuyện với phóng viên VACNE vào một ngày trung tuần tháng 11/2008

Thưa Th.S Nguyễn Đức Thắng, là một trong những người sáng lập và hiện nay là Tổng giám đốc Công ty SERAPHIN, ông có thể nói rõ hơn về quá trình thành lập và phát triển của Công ty ?

Phải đính chính ngay, từ ngày 1/7/2008 tôi không còn là Tổng giám đốc của Công ty SERAPHIN nữa. Do đây là công ty cổ phần nên hội đồng quản trị có thể thay đổi. Hiện nay tôi là cổ đông sáng lập đồng thời là ủy viên Hội đồng quản trị.

Hiện nay việc xử lý rác, nhất là rác thải rắn từ kim loại rất khó khăn. Ở các nước phát triển họ đều có quy chế là tăng cường tái chế tận dụng lại. Nhiều nước có khả năng tái chế cao như châu Âu: Hà Lan, Đan Mạch…họ đã tái chế lên đến 80, 90%, nhưng đòi hỏi dân trí ở khu vực đó rất là cao, người ta phân loại rác rất tốt và nơi phân loại rác tốt nhất là thành phố INAWATA – Nhật Bản, người dân tự giác phân loại rác thành 2 hoặc 3 loại, cho vào các túi và được xe chở thẳng đến nơi xử lý làm nhiên liệu. Tại Việt Nam vấn đề này đã bắt đầu được quan tâm, như chương trình 3R thí điểm với sự hỗ trợ của JACA – Nhật Bản, nhưng theo tôi về nhận thức thì 10, 20 năm nữa mới phân loại rác tốt như trên thế giới, nếu không phân loại được thì không tái chế được. Do đó công nghệ SERAPHIN ra đời thay thế cho việc triệu người, thậm chí hàng trăm triệu người tham gia phân loại rác bằng cách rác được chở về nhà máy và công nhân phân loại thủ công cộng với cơ giới để phân loại rác, khi phân loại xong thì việc tái chế không còn khó khăn nữa. Thành công của SEREPHIN là có thể xử lý được rác chưa phân loại tại nguồn ở Việt Nam, trước khi công nghệ ra đời thì chưa ai tin. Do khả năng tái chế và phân loại rác tại Việt Nam chưa tốt, từ những bức xúc đó, chúng tôi đã nghiên cứu, bỏ tiền của cá nhân ra xây dựng nhà máy và cái đầu tiên làm ở Huế và có sự tham gia của Giáo sư Nguyễn Lân Dũng. Sau đó làm ở Vinh và gần đây là làm ở Sơn Tây, tuy hiệu quả chưa cao do đây là những dự án mày mò thí điểm. Hiện nay qua sự kiểm tra đánh giá của cơ quan nhà nước, chúng tôi đã được nhà nước cấp giấp chứng nhận công nghệ xử lý rác SEREPHIN là phù hợp với điều kiện ở Việt Nam cho phép nhân rộng ra toàn quốc.Hiện nay chúng tôi đang trong giai đoạn chuyển giao công nghệ.

Thưa Th.S Nguyễn Đức Thắng, ông có thể nói vai trò của GS Nguyễn Lân Dũng trong công nghệ xử lý rác SERAPHIN ?

Giáo sư Nguyễn Lân Dũng là nhà giáo nghiên cứu sinh vật học có tên tuổi và trong công nghệ SEREPHIN thì giáo sư tham gia ở một khâu là sau khi rác thải được phân loại, thì được tái chế thành phân bón hữu cơ sinh học, đưa chủng vi sinh của Giáo sư nuôi cấy vào xử lý để làm phân bón.

Công ty SEREPHIN đã tham gia vào Hội bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam như thế nào và tại sao lại tham gia vào Hội ?

Do đây là công ty ngoài quốc doanh do đó rất có nhu cầu là tham gia các đoàn thể, các hiệp hội để chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm cũng như có người bảo trợ cho mình trong quá trình hoạt động trong phạm vi lớn hơn. Nếu như tự công ty vận động, đề xuất với chính phủ, quốc hội thì sẽ rất khó, nhưng với tiếng nói của Hội thì sẽ dễ dàng hơn, và chúng tôi đã tham gia từ năm 2005. Từ khi tham gia chúng tôi thấy rõ Hội là tổ chức rất có uy tín, có vai trò phản biện về chính sách và các dự án môi trường của nhà nước cũng như cổ vũ các hoạt động bảo vệ môi trường. Cá nhân tôi rất tích cực hưởng ứng các hoạt động của Hội. trong vấn đề bảo vệ môi trường của hiệp hội.

Để chuẩn bị cho Đại hội V sắp tới của VACNE, Công ty có hoạt động cụ thể gì để chào mừng ngày thành lập đó ?

Chúng tôi là một doanh nghiệp nên không coi việc chào mừng là quá quan trọng lắm, mình cứ làm tốt việc làm hàng ngày của mình. Quan niệm của chúng tôi là cứ mỗi ngày xử lý hàng trăm tấn rác và cứ đều như thế, đấy chính là cách chào mừng tốt nhất cho Đại hội sắp tới.

Trong quá trình tham gia VACNE từ năm 2005 đến nay, ông đã thấy Hội làm được những gì, chưa đạt được gì và còn có những gì cần khắc phục?

Thực ra chúng tôi cũng không tham gia thường xuyên và ngày nào cũng chạy theo Hội, mà có những dịp thì chúng tôi mới tham gia được. Những cái tốt, mặt làm được của Hội là: tương đối nhanh nhạy để tham gia phản biện với Nhà nước, với các cơ quan hữu quan về các dự án môi trường. Ví dụ về dự án Tam Đảo 2 đe dọa đến cảnh quan môi trường, thì Hội đã đứng ra phản biện với các nhà khoa học để góp ý cho UBND tỉnh Vĩnh Phúc điều chỉnh dự án cho tốt hơn, an toàn hơn với môi trường. Gần đây Hội tổ chức diễn đàn Doanh nghiệp với VEDAN đã thu hút được nhiều quan tâm của các nhà chuyên môn, nhà quản lý và các doanh nghiệp rút ra bài học từ VEDAN. Ngoài ra Hội còn tổ chức nhiều buổi sinh hoạt tuần để trao đổi kinh nghiệm đối với các Hội thành viên, và nhiều cuộc giao lưu từ Nam ra Bắc. Không phải lúc nào Công ty cũng tham gia được tất cả, chúng tôi đấy là hoạt động tích cực. Trong trường hợp này phải nói đến vai trò của cá nhân của chủ tịch Hội-  TS. Nguyễn Ngọc Sinh, là người rất nhiệt huyết, có những mối quan hệ tốt và có phương pháp làm việc hiệu quả, uy tín.

Về mặt hạn chế, theo tôi Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam để xứng đáng với tên gọi như vậy thì cần phải hoạt động mạnh hơn nữa, để nhiều người biết đến hơn nữa, thu hút được nhiều thành viên hơn nữa. Và ngược lại, Hội cần mang lại lợi ích nhiều hơn cho người dân nói chung, để người dân cảm thấy sự …phản ánh nguyện vọng, nhu cầu của người dân về bảo vệ môi trường và thiên nhiên môi trường Việt Nam.

Thưa Th.S Nguyễn Đức Thắng, ông đánh giá như thế nào về chương trình 3R hiện nay ?

Tôi nghĩ những vận động như 3R rất là tốt, nhưng cần phải có hệ thống. Bây giờ chúng ta hình dung, chúng ta vận động người dân phải bỏ rác 2, 3 túi riêng biệt nhưng sau đó lại bỏ chung vào một xe chở đến 1 bãi nào đó để chôn. Khi người dân biết như vậy, người ta sẽ không muốn làm, không ai muốn làm việc vô ích cả. Thế thì bên cạnh việc vận động, thì người ta phải xây dựng một số nhà máy xử lý rác, có thể bắt đầu đang còn đơn giản, nhưng 2 túi rác khác nhau phải chở trên 2 xe khác nhau đến 2 nơi xử lý khác nhau. Hiện nay tại Hà Nội chỉ có 1 nhà máy xử lý rác ở Cầu Diễn công suất nhỏ. Tôi cho rằng khâu đó phát triển chưa đồng bộ.

Thưa Th.S, ông có thể nói một vài kế hoạch trong tương lai của Công ty SERAPHIN?

Chúng tôi đang có một loạt các dự án đã tiến hành được 5 năm nay, nhưng bây giờ đến lúc triển khai. Chuyển giao công nghệ SERAPHIN cho các nhà máy rác ở các thành phố đã xong dự án, đang trong quá trình giải phóng đất đai. Một là Hải Dương để xử lý toàn bộ rác cho thành phố Hải Dương, hai là nhà máy rác đặt tại Phú Thọ xử lý rác cho Phú Thọ , 3 là xử lý rác cho một số quận của thành phố Hải Phòng đặt ở Kiến Thụy và thứ 4 là dự án xử lý rác cho Lào Cai từ nguồn vốn ODA. Đấy là những dự án mà chúng tôi theo đuổi lâu nay, tuy nhiên lúc này sau khi có giấy chứng nhận của Bộ Kho học và Công nghệ  và sẽ triển khai dự án trong năm 2009.

Vậy còn Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, 2 thành phố đông dân nhất cả nước ?

Thực ra làm công nghệ ai cũng muốn làm ở các thị trường đó, nhưng công việc đang còn khó khăn đang mang tính thực nghiệm nên không nên bắt đầu ở các thành phố này, sau khi làm tốt ở các đô thị nhỏ hơn thì hãy tiến vào các đô thị lớn như vậy.

Câu hỏi cuối cùng thưa ông, ông có lời nào tới VACNE, tới quá trình hoạt động rất tích cực trong vấn đề bảo vệ môi trường suốt 20 năm vừa qua ?

Thật là khó nói trong 1 câu ngắn nhưng tôi nghĩ là Hội đang đi đúng hướng và cần phải qua các hoạt động như kỷ niệm 20 năm thành lập Hội và cần hướng đến nhiều người hơn để mọi người biết sự có mặt của Hội. Mặc dù Hội đang đi đúng hướng nhưng tôi vẫn mong muốn Hội phát triển mạnh mẽ hơn nữa.

Xin chân thành cảm ơn Thạc sỹ !

 Nhóm TNV-PV VACNE thực hiện

 

Anh bộ đội cụ Hồ, nhà khoa học, GS. TSKH Đặng Huy Huỳnh

  

Tham gia Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam(VACNE) từ những ngày đầu tiên khi Hội mới thành lập, là một con người luôn hết mình vì môi trường, có rất nhiều  đóng góp cho công tác môi trường Việt Nam đặc biệt là trong lĩnh vực đa dạng sinh học, đi lính từ năm 14 tuổi đến nay đã gần 60 năm tuổi Đảng. Vâng, người mà chúng tôi muốn nói đến ở đây là GS. TSKH Đặng Huy Huỳnh, Chủ tịch Hôi Động vật học Việt Nam, Uỷ viên thường trực Ban chấp hành Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam. Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện thân mật với Giáo sư nhân dịp chuẩn bị kỷ niệm 20 năm thành lập VACNE.

 

PV. Giáo sư có thể cho biết chúng em biết qua về cuộc sống hiện nay của GS. được không ạ?

   

GS. TSKH Đặng Huy Huỳnh: Hiện nay tôi đã về hưu, trước đây tôi là Viện trưởng Viên Sinh thái và Tài nguyên sinh vật thuộc Trung tâm khoa học tự nhiên và Công nghệ quốc gia, nhưng khi đã về hưu, tôi luôn quan niệm rằng mình còn sức khoẻ thì mình còn phải cống hiến cho xã hội, cho sự nghiệp môi trường. Hiện tại tôi đang làm chủ tịch Hội động vật học Việt Nam, ngoài ra tôi còn tham gia giảng dạy và hướng dẫn nghiên cứu khoa học cho các lớp cao học và nghiên cứu sinh tại các trường: Đại học Sư Phạm Hà Nội, Đại Học Khoa Học Tự Nhiên, Đại học Lâm Nghiệp, thêm vào đó tôi cũng tham gia nhiều vào các hôi đồng khoa học và  còn tham gia nhiều công tác nữa có liên quan đến môi trường…

 

PV. Khi tham gia đào tạo và hướng dẫn cho các sinh viên cao học và nghiên cứu sinh thì Giáo sư cảm thấy như thế nào khi các học trò của mình thành công trong việc bảo vệ các luận án tốt nghiệp?

 

GS. TSKH Đặng Huy Huỳnh: Tất nhiên cũng như những nhà khoa học khác, tôi cảm thấy rất vui khi các học trò của mình thành công  trong con đường nghiên cứu khoa học, lúc đó tôi cảm thấy mình đã làm được một điều gì đó có ích cho xã hội.

 

PV: Điều gì đã dẫn Giáo sư chọn đi theo con đường môi trường, mà ở đây là ngành sinh vật học?

 

 GS. TSKH Đặng Huy Huỳnh: Đó là một điều thú vị trong cuộc đời của tôi. Khi tôi còn là một anh bộ đội cụ Hồ, những lần đi trong rừng tôi luôn được chứng kiến cảnh cây cối, chim thú  điều đó làm tôi rất thích thú và yêu thích thiên nhiên, chính vì thế mà khi được cử đi học tôi đã chọn ngành sinh vật học để làm cái nghiệp của đời mình.

 

 

PV: Được biết Giáo sư đã tham gia hoạt động cùng với VACNE từ những ngày đầu tiên khi mà VACNE mới thành lập, vậy Giáo sưcó thể cho biết lĩnh vực mà Giáo sư đã cùng hoạt đông với VACNE trong thời gian qua là gì không ạ?

GS. TSKH Đặng Huy Huỳnh: Công việc mà tôi làm với VACNE thì rất nhiều, như: tham gia bảo vệ rừng, bảo vệ các loại động vật, tham gia giảng dạy, viết luật đa dạng sinh học, viết các chuyên đề về môi trường, tham gia thẩm định và đánh giá các công trình của nhà nước, tham gia phản biện khoa học… Có thể nói, tôi cùng với Hội trong suốt 20 năm đã hoạt động rất nhiều, trong những vai trò khác nhau, nhưng rất cả đều vì mục đích chung, đó là làm thế đã làm cho Hôi phát triển và góp phần và việc bảo vệ môi trường Việt Nam.

 

PV: Để bảo vệ rừng và bảo vệ các loài động thực vật thì theo Giáo sư chúng ta phải làm những gì ạ?

 

GS. TSKH Đặng Huy Huỳnh : Muốn bảo vệ rừng, bảo vệ các loài động thực vật thì trước tiên chúng ta phải đi khảo sát và đánh giá về hiện trạng của vấn đề xem nó còn hay mất như thế nào, sau đó chúng ta phải đưa ra được các chính sách, các chiến lược hợp lý đối với những trường hợp cụ thể, chứ không phải ở đây rừng vẫn còn tốt mà lại lại áp dụng vào đó một biện pháp, chính sách đối với một vùng mà rừng bị tàn phá nặng nề. Ngoài ra, điều quan trọng trong số các biện pháp và chính sách đối với vấn đề bảo vệ rừng và bảo vệ các loài động thực vật là chúng ta phải giúp những người dân xung quanh các khu bảo tồn, khu rừng quốc gia sao cho kinh tế của họ khá nên, từ đó họ sẽ không phải đi khai thác, phá hoại rừng hay săn bắn các loài thú quý hiếm nữa.

 

PV: Khi tham gia hoạt động trong VACNE Giáo sư thấy điều gì là niềm vui lớn nhất đối với mình?

 

GS. TSKH Đặng Huy Huỳnh: Với tôi khi tham gia Hôi, điều tạo cho tôi niềm vui lớn nhất là tôi được gặp gỡ, giao lưu với những nhà khoa học khác trong Hội cũng có cùng mục đích khoa học như mình là cố gắng đưa ra những sáng kiến, ý tưởng để phát triển và bảo vệ môi trường Việt Nam. Ngoài ra thì còn rất nhiều những niềm vui khác khi tham gia hoạt động trong Hội, như những lần đi thực tế với các đồng chí của mình, hay những ý kiến, đóng góp của mình đối với Nhà nước được Nhà nước quan tâm xem xét, lúc đó mình cảm thấy được niềm vui khi những ý kiến đóng góp của mình được xem trọng.

 

PV: Là một nhà sinh vật học, Giáo sư đánh giá như thế nào về hệ động thực vật của Việt Nam hiện nay?

 

GS. TSKH Đặng Huy Huỳnh: Theo tôi, có thể nói là hệ động thực vật của chúng ta hiện nay đã suy giảm nhiều về số lượng, song về nguồn gien của các loài động thực vật thì vẫn được bảo tồn, trong sách đỏ chúng ta cũng chỉ mất khoảng 3 đến 4 loài là tuyệt chủng mà thôi, có kết quả đó là do trong thời gian qua chúng ta đã rất cố gắng trong vấn đề bảo vệ đa dạng sinh học. Trong thời gian tới khi luật đa đạng sinh học ra đời tôi nghĩ rằng việc phát triển và bảo vệ các loài động thực vật của chúng ta sẽ được thực hiện tốt hơn nữa.

 

PV: Theo Giáo sư, đâu là nguyên nhân làm cho các loài động thực vật của chúng ta suy giảm ạ?

 

GS. TSKH Đặng Huy Huỳnh: Có rất nhiều nguyên nhân làm cho các loài động  thực vật của chúng ta suy giảm như săn bắn, phá rừng, do môi trường thay đổi, do sự phát triển của kinh tế xâm hại đến các khu vực bảo toàn và sinh sống của các loài động thực vật.v.v…

 

 PV: Giáo sư đánh giá như thế nào về vai trò của các nhà nghiên cứu khoa học trong việc bảo vệ đa dạng sinh học nói riêng và trong việc bảo vệ môi trường ở Việt Nam nói chung ạ?

 

GS. TSKH Đặng Huy Huỳnh : Các nhà khoa học có một vai trò rất lớn trong việc bảo vệ đa dạng sinh học và bảo vệ môi trường ở Việt Nam; các nhà khoa học phải là những người đi tiên phong trong vấn đề này, họ phải gia sức đưa ra các ý tưởng, cách thức thực hiện thế nào sao cho phát triển môi trường và bảo vệ môi trường một các tốt nhất. Chúng ta không thể cấm người dân không được khai thác tài nguyên động, thực vật được vì nếu làm như thế là chúng ta đã làm mất đi giá trị của các nguồn tài nguyên môi trường. Điều các nhà khoa học phải làm là đưa ra cách thức khai thác môi trường thế nào có hiệu quả nhất mà không làm tổn hại đến tài nguyên môi trường, vẫn làm cho các loài động thực vật trong môi trường phát triển và được bảo tồn.

 

Sinh ra và lớn nên tại Quảng Nam một vùng đất anh hùng với phẩm chất của anh bộ đội cụ Hồ, chúng tôi luôn thấy ở ở GS. TSKH Đặng Huy Huỳnh  một trái tim tràn đầy nhiệt huyết, một tinh thần làm việc luôn hết mình. Với GS. TSKH Đặng Huy Huỳnh  còn sức khoẻ, thì còn phải cống hiến cho Đảng, cho Nhà nước, cho sự nghiệp bảo vệ môi trường. Chúng tôi chúc ông sẽ luôn luôn khoẻ mạnh, và có nhiều niềm vui trong cuộc sống để tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp bảo vệ môi trường của Việt Nam.

 

Nhóm PV VACNE thực hiện

 

 

 

Về đầu trang