Có thể giảm khoảng 40 triệu tấn CO2 mỗi năm nếu 50% phụ phẩm nông nghiệp được tái sử dụng
Việc nâng tầm giá trị phụ phẩm nông nghiệp hiện không chỉ dừng lại ở các sáng kiến đơn lẻ mà đang được mở rộng thông qua các mô hình liên kết giữa doanh nghiệp, nhà khoa học và địa phương, hướng tới đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường tiêu dùng xanh.
Theo thống kê của ngành nông nghiệp, mỗi năm, ngành nông nghiệp Việt Nam thải ra khoảng 156 đến 159 triệu tấn phụ phẩm sau thu hoạch. Riêng lĩnh vực trồng trọt tạo ra khoảng 160 triệu tấn, bao gồm rơm rạ, thân ngô, vỏ cà phê, bã mía, vỏ điều.... Lượng phụ phẩm khổng lồ này nếu không được xử lý đúng cách sẽ trở thành gánh nặng cho môi trường, chiếm tới 20% tổng phát thải khí metan toàn quốc khi bị đốt bỏ hoặc phân hủy tự nhiên trên đồng ruộng.
Hiện tỷ lệ tận dụng phụ phẩm mới chỉ đạt khoảng 10-35%, vì thế, ngành nông nghiệp đang sở hữu nguồn phụ phẩm nông nghiệp rất lớn nhưng phần nhiều vẫn bị ‘bỏ quên’, lãng phí hoặc đưa vào tái sử dụng nhưng giá trị rất thấp. Dù tiềm năng rất lớn nhưng hành trình tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp vẫn đối diện với nhiều rào cản.
Người nông dân tận dụng rơm rạ sau thu hoạt để ủ nấm
Theo các chuyên gia, phụ phẩm nông nghiệp rất khó khai thác nếu thiếu chuỗi cung ứng ổn định và công nghệ chế biến sâu. Thêm vào đó, giá thành sản phẩm xanh hiện vẫn cao gấp 2 đến 2,5 lần sản phẩm truyền thống, gây khó khăn cho việc tiếp cận người tiêu dùng nội địa. Để giải quyết bài toán này, cần có cơ chế khuyến khích tín chỉ carbon, ưu đãi thuế cho doanh nghiệp chế biến sinh khối và hỗ trợ chi phí chứng nhận quốc tế.
Nếu xử lý và tái sử dụng hiệu quả khoảng 50% phụ phẩm nông nghiệp, ngành nông nghiệp có thể giảm khoảng 40 triệu tấn CO2 mỗi năm. Với sự thay đổi trong tư duy của người nông dân từ việc coi phụ phẩm là thứ bỏ đi sang coi đó là "phần nối dài của vụ mùa", hành trình xanh của ngành nông nghiệp đang mở ra những vận hội mới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu một nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại và bền vững.
THIÊN LÝ