(VACNE) - Các chuyên gia đến từ các trường đại học, cơ quan quản lý và tổ chức xã hội tham dự Hội thảo “Đánh giá thực trạng mâu thuẫn và xung đột trong khai thác, sử dụng tài nguyên nước liên quan đến các quy định của pháp luật” tại Hà Nội, ngày 8/11/ 2017 đều khẳng định điều này.
Đây là Hội thảo do Hội Bảo vệ Thiên nhiên & Môi trường Việt Nam (VACNE) tổ chức, với sự tài trợ của Liên hiệp các Hội KHKT Việt Nam (VUSTA) nhằm tháo gỡ những khó khăn và tìm ra những giải pháp hạn chế xung đột trong sử dụng tài nguyên nước, bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế- xã hội bền vững, phục vụ tốt hơn đời sống nhân dân.
Dưới những góc nhìn khác nhau của các luật sư và những người đã từng làm cán bộ quản lý môi trường, thủy lợi, chuyên gia xây dựng luật pháp, khung chính sách có liên quan…nhưng các đại biểu đều có cùng quan điểm, cho rằng: đây không chỉ là vấn đề bức xúc gây khó khăn cho sản xuất, đời sống, mà còn là vấn đề rất hệ trọng và có thể tạo tiền đề cho những mâu thẫn xã hội. Chính những tranh chấp, xung đột về khai thác sử dụng tài nguyên nước có thể gây mất ổn định, ảnh hưởng tới an ninh môi trường, an ninh của đất nước và khu vực.
Các đại biểu dự Hội thảo đã nhận được rất nhiều thông tin quan trọng, bổ ích về chuyên đề này liên quan đến an ninh nguồn nước do những quy định không rõ ràng về luật pháp, do quản lý chồng chéo và yếu kém trên các lưu vực sông, do cơ chế giải quyết tranh chấp nguồn nước còn thiếu toàn diện, do thiếu công bằng trong chia sẻ lợi ích và hợp tác phát triển.
Một số đại biểu cho rằng: Luật pháp giữ vai trò rất quan trọng trong việc ngăn chặn, giải quyết xung đột trong khai thác, sử dụng tài nguyên nước. Nhưng nếu những quy định không rõ ràng và toàn diện, thì chính luật pháp lại tạo ra những xung đột.Nhất là sự phân định không rõ ràng trong những văn bản luật pháp, giữa quyền sở hữu và quyền sử dụng tài nguyên nước trên cùng lưu vực, cũng như giữa các chủ thể khác nhau trên một dòng sông (hoặc hồ nước). Chẳng hạn như, những quy định của pháp luật trao quyền rất chung chung cho cộng đồng, cho cư dân bản địa, nhưng lại trao quá nhiều quyền và lợi thế cho chính quyền và các cơ quan quản lý. Dù chấp nhận sự đánh đổi giữa môi trường và phát triển kinh tế, nhưng sự phân phân chia lợi ích thiếu công bằng, đang tạo ra những nhiễu loạn trong khai thác sử dụng tài nguyên nước, không đảm bảo an ninh môi trường và an ninh trong xã hội sau những công trình thuỷ điện, khu công nghiệp…gây hậu quả suy thoái nguồn nước. mất rừng, suy giảm đa dạng sinh học.
Cũng tại Hội thảo này, các đại biểu đã đưa ra nhiều ý kiến đóng góp cho việc giải quyết tranh chấp và xung đột trong sử dụng nguồn nước nhìn từ góc độ pháp lý, góc độ các quy định của pháp luật và bày tỏ mong muốn được tổng hợp thành những kiến nghị có giá trị, góp phần phát triển bền vững; giải quyết một cách cơ bản tình trạng thiếu ổn định đang diễn ra tại các lưu vực và địa phuong liên quan tới nguồn nước./.