quản lý tòa nhà

Hội thảo KH Tư liệu Trang vàng môi trường VACNE
logo Ngày chuyển đổi số Việt Nam 2021 Tọa đàm MT trực tuyến
DIỄN ĐÀN MÔI TRƯỜNG

Xung đột với con người là một trong những mối đe doạ lớn nhất của các loài hoang dã

Thứ Sáu, 09/07/2021 | 07:22:00 AM

Theo báo cáo của Tổ chức Quốc tế về bảo tồn thiên nhiên (WWF) và Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) công bố ngày 8/7/2021, xung đột giữa con người và động vật hoang dã là một trong những nguyên nhân và mối đe dọa lớn nhất đối với sự sinh tồn lâu dài của các loài hoang dã.



Có một số loài hoang dã trên thế giới như cá thể sói săn gia súc ở bang Idaho, Mỹ, đến những cá thể voi hoang dã ở Việt Nam lang thang tìm thức ăn tại các bản làng, hay một cá thể cá sấu cắn chết hàng trăm người ở Burundi… là những xung đột mang tính biểu tượng giữa người và động vật hoang dã. Những xung đột này nảy sinh khi cả hai cùng sinh sống trong một khu vực, thường dẫn đến việc con người phải giết động vật để tự vệ hoặc để trả thù, dẫn đến nguy cơ loài đó có thể bị tuyệt chủng.

Theo Báo cáo được thực hiện bởi 155 chuyên gia của 40 tổ chức có trụ sở tại 27 quốc gia cho biết: xung đột đã khiến hơn 75% các loài mèo hoang dã trên thế giới bị sát hại, tình trạng này cũng xảy ra với nhiều loài ăn thịt trên cạn và dưới biển khác như gấu Bắc Cực và hải cẩu thầy tu Địa Trung Hải hay động vật ăn cỏ lớn như voi.

Bà Margaret Kinnaird, Giám đốc Chương trình Bảo tồn Động vật Hoang dã Toàn cầu của WWF Quốc tế cho biết: “Con người đang chứng kiến những thay đổi khác thường chưa từng có của hành tinh. Quần thể các loài hoang dã trên toàn cầu đã giảm trung bình 68% kể từ năm 1970. Xung đột giữa người và động vật hoang dã, cùng với các mối đe dọa khác đã dẫn đến sự suy giảm đáng kể quần thể các loài mà trước đây từng rất đông đúc, trong khi đó các loài vốn có quần thể ít ỏi đang bị đẩy đến bờ vực tuyệt chủng. Trừ khi chúng ta hành động khẩn cấp, xu hướng này sẽ càng tồi tệ hơn, gây tổn hại và trong một số trường hợp, gây tác động không thể đảo ngược đối với các hệ sinh thái và đa dạng sinh học.”

Bà Susan Gardner, Giám đốc Chương trình Hệ sinh thái của UNEP cho biết: “Báo cáo gióng  lên hồi chuông cảnh báo về xung đột giữa người và động vật hoang dã, đồng thời kêu gọi các chương trình bảo tồn quốc gia và quốc tế dành sự chú ý cần thiết cho vấn đề này”. “Báo cáo kêu gọi sử dụng các biện pháp có thể xác định nguyên nhân sâu xa và tiềm ẩn của xung đột, đồng thời xây dựng những giải pháp có tính hệ thống cùng với các cộng đồng bị ảnh hưởng – những người cần được tham gia một cách tích cực và bình đẳng. Như nhiều ví dụ trong báo cáo, việc con người và động vật hoang dã cùng sinh tồn là hoàn toàn khả thi và có thể đạt được".

Theo báo cáo, xung đột giữa người và động vật hoang dã vừa là vấn đề nhân đạo và phát triển vừa là vấn đề bảo tồn, ảnh hưởng đến thu nhập của nông dân, người chăn nuôi, đánh bắt truyền thống và người bản địa, nhất là người nghèo. Mâu thuẫn cũng nảy sinh khi con người và động vật phải chia sẻ chung nguồn nước. Một sự bất bình đẳng xuất hiện khi mà những cộng đồng sống chung với động vật lại không nhận được sự đền bù nào cho những rủi ro mà sự tồn tại chung này gây ra.

Tại Việt Nam, xung đột cũng xảy ra khi con người và động vật hoang dã sống gần nhau. Điển hình là trường hợp của loài voi ở Đắk Lắk. Một ví dụ may mắn là những năm gần đây chưa ghi nhận thương vong nào về người nhưng có ít nhất hai trường hợp voi con bị thương do con người đặt bẫy trái phép. Voi con có tên là Jun, một cá thể voi đực 10 tuổi đã bị thương do dẫm vào bẫy dây. Sau khi được chữa trị, Jun không thể tái thả lại tự nhiên và đã được nuôi dưỡng tại Trung tâm Bảo tồn Voi Đắk Lắk, đến nay đã được 6 năm. Trong khi đó, 116.35ha hoa màu, 5 ngôi nhà tạm và hàng trăm cây điều, cao su đã bị voi rừng phá hoại.

Việc duy trì sự phát triển quần thể hoang dã và duy trì các hệ sinh thái sẽ giúp cho xã hội loài người tồn tại, cung cấp thực phẩm và tạo sinh kế cho tất cả mọi người. Tuy nhiên, những tác động thảm khốc như thương vong, mất tài sản và sinh kế do động vật hoang dã gây ra lại đè nặng lên những cộng đồng dân cư phải sống cùng các loài hoang dã này. Điều đó ảnh hưởng đến thu nhập, tính mạng và tinh thần của các cộng đồng này.

Bà Kinnaird chia sẻ thêm: “Nếu xung đột giữa người và động vật hoang dã không được cộng đồng quốc tế giải quyết thỏa đáng, WWF tin rằng nó sẽ tác động tiêu cực đáng kể đến khả năng đạt được các mục tiêu Phát triển bền vững của các quốc gia (SDGs). Nếu thế giới muốn đạt được các mục tiêu SDGs vào năm 2030, thì xung đột giữa người và động vật hoang dã phải được đưa vào kế hoạch thực hiện. Vấn đề này cũng phải là trọng tâm khung chiến lược mới của Công ước về Đa dạng Sinh học”.

Báo cáo cho rằng xung đột giữa người và động vật hoang dã không thể xoá bỏ hoàn toàn nhưng có thể được giảm thiểu bằng các phương pháp tiếp cận tổng hợp và được lập kế hoạch quản lý tốt, từ đó giúp người và động vật có thể chung sống hài hoà. 

WWF-Việt Nam đã cùng với Vườn Quốc gia (VQG) Yok Don và Trung tâm Bảo tồn (TTBT) Voi Đắk Lắk tiến hành đánh giá xung đột giữa người và Voi (HEC) và xây dựng chiến lược quản lý HEC trong năm năm (2021 - 2025). WWF-Việt Nam cũng hỗ trợ thành lập và duy trì hoạt động một nhóm giảm nhẹ xung đột giữa voi và người dựa vào cộng đồng tại buôn Drang Phok, xã Krong Na, huyện Buôn Đôn. Cán bộ của VQG Yok Don, TTBT Voi Đắk Lắk và dân làng thuộc bốn xã bị ảnh hưởng nặng nề nhất đã được đào tạo các kỹ năng để giúp giảm thiểu xung đột giữa người và voi.

Các điều kiện cần thiết để con người và voi hoang dã cùng chung sống hài hòa ở Đắk Lắk có thể được đáp ứng. Tuy nhiên, vẫn có nhiều lo ngại về sự an toàn của các đàn voi hoang dã do việc mất sinh cảnh sống của chúng vẫn đang diễn ra. Trong khi đó, voi là loài động vật cần một sinh cảnh rộng lớn để sinh sống. Do đó, việc chấm dứt chuyển đổi mục đích sử dụng đất trong hành lang di chuyển của voi và phục hồi các sinh cảnh của chúng là điều kiện cần thiết để tạo ra một môi trường an toàn hơn cho cả người và voi.

Cách giảm xung đột giữa người và động vật hoang dã này có thể tạo ra các cơ hội và lợi ích không chỉ cho đa dạng sinh học và các cộng đồng chịu ảnh hưởng mà còn cho cả xã hội và nền kinh tế toàn cầu.

Trung tâm Thông tin du lịch

Lượt xem: 192

Các tin khác

Tương lai nào cho những cánh rừng suy dinh dưỡng của Việt Nam?

(19/09/2021 07:52:AM)

Việt Nam sẽ phải cân bằng dòng tiền xanh đi đôi với môi trường xanh

(18/09/2021 08:38:AM)

Những vấn đề môi trường lớn nhất năm 2021

(14/09/2021 07:03:AM)

Khi biến đổi khí hậu gõ cửa khắp hành tinh!

(13/09/2021 07:11:AM)

Biến đổi khí hậu có thể khiến loài người tuyệt chủng?

(10/09/2021 07:23:AM)

Giữ công viên và cây xanh trong và sau đại dịch

(09/09/2021 08:52:AM)

Mặt trái của việc phát triển năng lượng tái tạo không có kiểm soát

(05/09/2021 07:08:AM)

Phát triển bền vững đã trở thành một ý niệm thời thượng

(04/09/2021 07:08:AM)

Hài hòa giữa sinh kế của con người và sinh cảnh của động vật quý hiếm

(02/09/2021 07:56:AM)

VIDEO

Truyền hình TN-MT Số 03: Bảo tồn Cây Di sản, Anh hùng ĐDSH, ...

Xem thêm

TRANG VÀNG MÔI TRƯỜNG VACNE